ГЛАВНАЯ Образцы планов CОР и СОЧ | ЖБ ҚБ ЖБ Қазақстан тарихы 6-сынып Жиынтық бағалауға арналған əдістемелік ұсыныстар

ЖБ Қазақстан тарихы 6-сынып Жиынтық бағалауға арналған əдістемелік ұсыныстар

15
0

Жиынтық бағалауға арналған əдістемелік ұсыныстар
Қазақстан тарихы
6-сынып
ПРОЕКТ
Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 6-сынып білім алушыларына «Қазақстан тарихы»
пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы
ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар (қазақ тілінде білім беретін) 6-сыныптың
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту
аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған.
Бөлім бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың
тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған
бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта
білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған.
Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.
Әдістемелік ұсыныстар жалпы білім беретін мектеп мұғалімдері мен мектеп
әкімшілігіне, мектеп білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша
мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді
ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.
2
ПРОЕКТ
МАЗМҰНЫ 1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ……….4 «VI – IX ғасырлардағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау ……………………………….4 2 -ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР …………7 «X ғасыр – XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау ……….7 3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ………..11 «XIII – XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау ……………………………………………………………………………………………………………………………………..11
«Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау………………………………..14
«Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау…………………..17 4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР ………..21
«Қазақ хандығының XVI – XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау ……………………………………………………………………………………………………………………………………..21 «XVI – XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет» бөлімі бойынша жиынтық бағалау 25
3
ПРОЕКТ
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«VI – IX ғғ. Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тақырып Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
Көне түркі жазуы
Оқу мақсаты
Бағалау критерийі 6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму
ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен
айырмашылықтарын анықтау 6.2.3.1 Көне түркі жазуының тарихи маңызын
түсіндіру
Білім алушы
• Ерте ортағасырлық мемлекеттердің хронологиялық
шеңберлері мен тарихи маңызын анықтайды
• Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын
сипаттайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
1. Кестені толтырыңыз.
Қағанаттар Хронологиялық
шеңбері
Тарихи маңызы
Түрік қағанаты
Батыс түрік
қағанаты
Түргеш қағанаты
Қарлұқ қағанаты
2. Деректен үзінді оқи отырып, төмендегі сұраққа жауап беріңіз.
Күлтегін жырынан үзінді
Түркі халқы үшін
Түн ұйықтамадым,
Күндіз отырмадым.
Інім Күлтегінмен бірге,
Екі шадпен бірге,
Өліптіріліп ұлғайттым.
Біраз ұлғайтып,
Біріккен халықты отсу қылмадым.
Сөйтіп, Тәңірі жарылқады.
Бағым болғандықтан,
Сәті түскендіктен
Өлімші халықты тірілттім.
4
ПРОЕКТ
Жалаңаш халықты тонды,
Кедей халықты бай қылдым.
Аз халықты көп қылдым,
Тату елге жақсылық қылдым.
Төрт бұрыштағы халықты
Бәрін бейбіт қылдым,
Тату қылдым,
Бәрі маған бағынды.
Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлі қандай?
Көне түрік жырның тарихи маңызы неде?
Бағалау
критерийі
Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
Ерте ортағасырлық
мемлекеттердің
хронологиялық
шеңберлері мен тарихи
маңызын анықтайды 1
Түрік қағанатының хронологиясын
көрсетеді; 1
Түрік қағанатының тарихи маңызын
жазады; 1
Батыс түрік қағанатының тарихи
маңызынжазады; 1
Батыс түрік қағанатының аймағын
көрсетеді; 1
Түргеш қағанатының хронологиясын
көрсетеді ; 1
Түргеш қағанатының тарихи маңызын
жазады; 1
Қарлұқ мемлекетінің хронологиясын
көрсетеді; 1
Қарлұқ қағанатының тарихи маңызын
жазады; 1
Көне түркі жазуының
тарихи маңыздылығын
сипаттайды 2
Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы
рөлін түсіндіреді; 1
Көне түркі жазуының тарихи маңызын
дәлелдейді; 1
Жалпы балл 10
5
ПРОЕКТ
«VI – IX ғасырлардағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға
арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні ___________________________________________
Бағалау критерийлері Оқушылардың оқу жетістігі деңгейлері
Төмен Орта Жоғары
Ерте ортағасырлық
мемлекеттердің
хронологиялық
шеңберлері мен тарихи
маңызын анықтайды
Ерте ортағасырлық
мемлекеттердің хронологиялық
шеңберлері мен тарихи
маңызын анықтауда қиналады
Ерте ортағасырлық мемлекеттердің
(түрік/батыс
түрік/түргеш/қарлұқ)хронологиялық
шеңберлері мен тарихи маңызын
анықтауда қателіктер жібереді
Ерте ортағасырлық
мемлекеттердің хронологиялық
шеңберлері мен тарихи маңызын
анықтайды
Көне түркі жазуының
тарихи маңыздылығын
сипаттайды
Білге қағанның мемлекетті
нығайтудағы рөлін, Көне түркі
жазуының тарихи
маңыздылығын сипаттауды
қиналады
Білге қағанның мемлекетті
нығайтудағы рөлін, Көне түркі
жазуының тарихи маңыздылығын
сипаттауда қателіктер жібереді
Білге қағанның мемлекетті
нығайтудағы рөлін, Көне түркі
жазуының тарихи
маңыздылығын сипаттайды
6
ПРОЕКТ
2 -ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«X – XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тақырып X ғасыр – XIII ғасырдың басындағы Қазақстан
территориясындағы саяси процестер
Орта ғасырлық Қазақстанның экономикалық және мәдени
дамуына Ұлы Жібек жолының ықпалы
Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті
Оқу мақсаты
Бағалау критерийі 6.3.1.3 X ғасыр–XIII ғасырдың басындағы мемлекеттердің
даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың
ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау 6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына
әсерін анықтау 6.2.2.4 Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари,
Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің тарихи
құндылығын түсіндіру
Білім алушы
• Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері
мен ұқсастықтарын анықтайды
• Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына
әсерін көрсетеді
• Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари,
Ж.Баласағұни, А.Яссауи еңбектерінің тарихи
құндылығын сипаттайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Білу және түсіну
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
1. Кестені толтырыңыз
7
ПРОЕКТ
Мемлекеттер Ұқсастықтары Ерекшелігі
Қарахан
Қыпшақ
2. Суретпен жұмыс.
Суретті қолданып, Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және
қолөнердің дамуына әсерін анықтап, 3 дәлел келтіріңіз: 1. __________________________________________________________________________ 2. __________________________________________________________________________ 3. __________________________________________________________________________
3 Кестені толтырыңыз.
Ғұламалар Еңбегінің атауы Еңбегінің құндылығы
Махмуд Қашғари
Қожа Ахмет Яссауи
8
ПРОЕКТ
Бағалау
критерийі
Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
Қарахан және Қыпшақ
мемлекеттерінің
ерекшеліктерін,
айырмашықтары мен
ұқсастықтарын
анықтайды 1 Қарахан мемлекеті мен Қыпшақ
мемлекетінің ұқсастығын жазады; 1
Қарахан мемлекетінің ерекшелігін
жазады; 1
Қыпшақ мемлекетінің ерекшелігін
жазады; 1
Ұлы Жібек жолының
қала мәдениетінің
дамуына әсерін көрсетеді 2 қала құрылысының дамуы туралы
дәлел келтіреді; 1
сауданың дамуы туралы дәлел
келтіреді; 1
қолөнердің дамуы туралы дәлел
келтіреді; 1
Түркі кезеңіндегі
қоғамды бейнелеуде
М.Қашғари,
Ж.Баласағұни, А.
Яссауи еңбектерінің
тарихи құндылығын
сипаттайды 3 Махмуд Қашғаридің еңбегінің атауын
көрсетеді; 1
Махмуд Қашғаридің еңбегінің
құндылығын көрсетеді; 1
Қожа Ахмет Яссауи еңбегінің атауын
көрсетеді; 1
Қожа Ахмет Яссауи еңбегінің
құндылығын көрсетеді. 1
Жалпы балл 10
9
ПРОЕКТ
«6.2A X ғасыр – XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлім бойынша
жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні ___________________________________________
Бағалау критерийлері Оқу жетістігінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Қарахан және Қыпшақ
мемлекеттерінің
ерекшеліктері мен
ұқсастықтарын анықтайды
Қарахан және Қыпшақ
мемлекеттерінің ерекшеліктері
мен ұқсастықтарын анықтауда
қиналады
Қарахан және Қыпшақ
мемлекеттерінің ерекшеліктері мен
ұқсастықтарын анықтауда
қателіктер жібереді
Қарахан және Қыпшақ
мемлекеттерінің ерекшеліктері
мен ұқсастықтарын анықтайды
Ұлы Жібек жолының қала
мәдениетінің дамуына әсерін
көрсетеді
Ұлы Жібек жолының
Қазақстандағы қала
құрылысының, сауданың және
қолөнердің дамуына әсерін
көрсетуде қиналады
Ұлы Жібек жолының
Қазақстандағы қала құрылысының,
сауданың және қолөнердің
дамуына әсерін көрсетуде
қателіктер жібереді
Ұлы Жібек жолының
Қазақстандағы қала
құрылысының, сауданың және
қолөнердің дамуына әсерін
көрсетеді
Түркі кезеңіндегі қоғамды
бейнелеуде М.Қашғари,
Ж.Баласағұни, А. Яссауи
еңбектерінің тарихи
құндылығын сипаттайды
Түркі кезеңіндегі қоғамды
бейнелеуде орта ғасырлық
ғалымдардың еңбегінің атауын
атауда және құндылығын
сипаттап жазуда қиналады
Түркі кезеңіндегі қоғамды
бейнелеуде орта ғасырлық
ғалымдар М. Қашғари, Ж.
Баласағұни және А. Яссауи
еңбектерінің атауын атауда және
құндылығын сипаттауда қателіктер
жібереді
Түркі кезеңіндегі қоғамды
бейнелеуде М. Қашғари, Ж.
Баласағұни және А. Яссауи
еңбектерінің барлығының
атауын атап, құндылығын
сипаттайды
10
3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«XIII – XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Тақырып Моңғол империясының құрылуы
Ақ Орда
Оқу мақсаты 6.2.2.3 Көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін
сипаттау 6.3.2.5 Тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтап,
Қазақстан аумағында XIII – XV ғасырларда құрылған
мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіру
Бағалау критерийі Білім алушы • Моңғолдардың әскери өнерінің жетістіктерін
анықтайды • Ақ Орда хандарының сөздерінің оқиғалармен
байланысын сипаттайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Білу және түсіну
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
1. Төменде берілген мәтінді зерделеп, келесі сұрақтарға жауап беріңіз.
Шыңғысхан мемлекетті әскери тұрғыдан ұйымдастырды. Бүкіл территориясы мен халқы
оң қанат (барунғар), сол қанат (зұңғар жоңғар) және орталық (гол) атты үш әскериәкімшілік округке бөлінді. Әрбір округ түменге бөлінді. Олардың әрқайсысы он мың адамнан
тұрды, «мыңдықтар» он «жүзден», ал «жүздіктер» «ондықтан» құралды. Мемлекеттің
барлық аумағында 95 түмен болды. Мемлекеттің басты заңы «Жасақ»деп аталды.
Моңғол әскерінің жеңістке жетуінің себептерін анықтаныз. 1____________________________________________________________________________ 2___________________________________________________________________________
2. Кестеде берілген тарихи тұлғаларды сөздерімен сәйкестендіріңіз. Цитаталармен
байланысты саяси оқиғаны толықтырыңыз.
Тарихи
тұлғалар
жауабы Тұлғалардың сөздерінен үзінділер Цитаталармен
байланысты саяси
оқиғалар 1.Ұрыс хан А. «Мен әлемді жаулап алмағанда,
олар бізге қылыш көтерер еді» 2. Өзбек хан В. «Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен
алғаш қол жеткіздім!» 3.Тоқтамыс С. «Біз мемлекетімізді нығайту
үшін ислам дінін нығайттық» 4.Әмір Темір D. «Әмір Темір болмағанда, Мәскеу
біздің астанамыз болар еді…»
11
Бағалау критерийі Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
Моңғолдардың әскери
өнерінің жетістіктерін
анықтайды 1 Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 1-
себебін көрсетеді; 1
Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 2-
себебін көрсетеді; 1
Ақ Орда хандарының
сөздерінің оқиғалармен
байланысын сипаттайды 2 «Мен әлемді жаулап алмағанда, олар
бізге қылыш көтерер еді» цитатасымен
байланысты оқиғаны анықтайды; 1
«Мен әлемді жаулап алмағанда, олар
бізге қылыш көтерер еді» цитатасымен
байланысты оқиғаның авторын
анықтайды; 1
«Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш
қол жеткіздім!» цитатасымен
байланысты оқиғаны анықтайды; 1
«Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш
қол жеткіздім!» цитатасымен
байланысты оқиғаның авторын
анықтайды; 1
«Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам
дінін нығайттық» цитатасымен
байланысты оқиғаны анықтайды; 1
«Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам
дінін нығайттық» цитатасымен
байланысты оқиғаның авторын
анықтайды; 1
«Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің
астанамыз болар еді…» цитатасымен
байланысты оқиғаны анықтайды; 1
«Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің
астанамыз болар еді…» цитатасымен
байланысты оқиғаның авторын
анықтайды. 1
Жалпы балл 10
12
XIII – XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша
жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика
Білім алушыныңаты-жөні ___________________________________________
Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Моңғолдардың әскери
өнерінің жетістіктерін
анықтайды
Моңғолдардың әскери
өнерінің жетістіктерін
анықтауда қиналады
Моңғолдардың әскери өнерінің 1/2 жетістіктерін анықтауда
қателіктер жібереді
Моңғолдардың әскери өнерінің
жетістіктерін анықтайды
Ақ Орда хандарының
сөздерінің оқиғалармен
байланысын сипаттайды
Ақ Орда хандарының
сөздерінің оқиғалармен
байланысын сипаттауда
қиналады
Ақ Орда хандары: Ұрысхан/
Өзбек хан/Тоқтамыс/Әмір Темір
сөздерінің оқиғалармен
байланысын сипаттауда
қателіктер жібереді
Ақ Орда хандарының сөздерінің
оқиғалармен байланысын
сипаттайды
13
«Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тапсырма
1. Кілтті сөздерді негізге ала отырып, қазақ халқының қалыптасының кезеңдерін
сипаттаңыз.
Сақ, үйсін, қаңлы, ғұн, түркі, түркеш, құрлұқ, оғыз, қимақ, қыпшақ, иран тілдес,
еуропоидтық нәсіл, андрон тайпасы, моңғолоидтық нәсіл, түркі тілдес тайпалар.
Андронов кезеңі
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
Сақ кезеңі
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
Түрік кезеңі
__________________________________________________________________________
__________________________________________________________________________
Қорытынды ой
2. Кестеде «Қазақ» этнонимі туралы деректерді сәйкестендіріңіз
№ Ғалымдар «Қазақ» сөзі туралы пікірлер 1 В.В. Радлов A.«Қазақ сөзінің мағынасы тәуелсіз, ерікті адамдар» 2 Ш.Ш.Уалиханов B.«Қазақ күшті, мықты, шабытты дегенді білдіреді» 3 Ш.Құдайбердіұлы C. Бастапқыда ол ерiктi, еркiн деген мағынада қолданылды. 4 Б.Кәрібаевтың D.«Қазақ өз алдына ел болып жүреген халық» қазақ – түркi сөзi 5
А. Н. Бернштам E. «Бұхар қонағы» атты шежіресінде қазақтар арба үстінде адам
таңғалатын қазақ үйлерін тіккен, сондықтан қазақ сөзінің
шығуы да қасағ атауының шығу төркініне жат емес 6 Ибн Рузбихан F. «қазақ» сөзі кас — пи мен сақ тайпасының бірігуінен тайда
болған деп тұжырымдайды.
Тақырып Қазақ халқының қалыптасу процесінің аяқталуы
Оқу мақсаты 6.1.1.3 Ежелгі және орта ғасырлар тарихының оқиғалары
арасында байланыс орнату арқылы қазақ халқы
қалыптасуының негізгі кезеңдерді анықтау
6.1.1.4 «Қазақ» этнонимінің мағынасын түсіндіру
Бағалау критерийі Білім алушы
• Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерді
сипаттайды
• «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді талдайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Білу және түсіну
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
14
Жауаптары
1 2 3 4 5 6
Бағалау критерийі Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
Қазақ халқы
қалыптасуының
негізгі кезеңдерді
сипаттайды 1 андронов кезеңін сипаттайды; 1
сақ кезеңін сипаттайды; 1
түрік кезеңін сипаттайды; 1
қорытынды ой жазады; 1 «Қазақ» этнонимі
туралы пікірлерді
талдайды 2 В.В. Радловтың пікірін табады; 1
Ш.Ш.Уалихановтың пікірін табады; 1
Ш.Құдайбердіұлының пікірін табады; 1
Б.Кәрібаевтың пікірін табады; 1
А. Н. Бернштамның пікірін табады; 1
Ибн Рузбиханның пікірін табады. 1
Жалпы балл 10
15
«Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша
жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні ___________________________________________
Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Қазақ халқы қалыптасуының
негізгі кезеңдерді сипаттайды Қазақ халқы қалыптасуының
негізгі кезеңдерін сипаттауда
қиналады
Қазақ халқы қалыптасуының
негізгі кезеңдерін
(андронов/сақ/түркі)
сипаттауда және қорытынды
ой жазуда қателіктер жібереді
Қазақ халқы қалыптасуының
негізгі кезеңдерін
сипаттайды «Қазақ» этнонимі туралы
пікірлерді талдайды «Қазақ» этнонимі туралы
пікірлерді сәйкестендіруде
қиналады «Қазақ» этнонимі туралы
пікірлерді(Радлов/
Уәлиханов/Құдайбердіұлы/
Кәрібаев/ Бернштам/ Рузбихан)
сәйкестендіруде қателіктер
жібереді «Қазақ» этнонимі туралы
пікірлерді сәйкестендіреді
16
«Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тақырып Қазақ хандығының құрылуы
Оқу мақсаты 6.2.3.4 М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің
маңыздылығын түсіндіру 6.3.1.10 Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін
анықтау 6.3.1.9 Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын анықтау
Бағалау критерийі Білім алушы
• М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің
маңыздылығын сипаттайды
• Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін
анықтайды
• Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығын
факторлар арқылы сипаттайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Білу және түсіну
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
1. Мәтінді қолданып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.
Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарихи Рашиди» еңбегінен үзінді
Бұл уақытта Дешті Қыпшақты Әбілхайыр хан биледі. Ол Жошы тегінен тараған
сұлтандарға көп зардап шектірді. Жәнібек хан мен Керей хан одан қашып, Моғолстанға
барды. Есен-Бұға хан оларды жылы шыраймен қабылдап, Моғолстанның батыс шебін
құрайтын Шу және Қозыбасы округтерін берді.
Кейбір жошылық сұлтандар Әбілхайыр хан тарапынан төніп келе жатқан қатерді
алдын-ала сезіп, оны болдырмауға тырысты. Сол мақсатпен олар Керей хан, Жәнібек сұлтан
және сол сияқтылар азғантай адамдары мен Әбілхайыр ханнан қашып, Моғолстанға келді.
Сол уақытта Моғолстан хандығын билеу кезегі Есенбұға ханға жеткен еді. Есенбұға
хан оларды қатты құрметтеп, оларға Моғолстанның бір шетін бөліп берді. Олар осы жерден
қауіпсіз жайлы қоныс тапты. Қазақ сұлтандарының билігі 870 жылдан (хижра бойынша)
басталады. Аллаға бәрі мәлім.
(М.Х.Дулати. Тарих-и Рашиди. Алматы 2003, 305-306-беттер)
Керей мен Жәнібек бастаған топтың Әбілқайыр ханнан кету себептері неде?
Керей мен Жәнібек бастаған қазақ елін Моғолстан билеушісі не себепті құшақ жая
қарсы алды?
Еңбектің маңыздылығын 2 дәйекпен түсіндіріңіз.
17
2. Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтаңыз.
Қазақ хандары Қазақ хандығын
құрудағы рөлі
Маңызды қадамдарын
көрсетіңіз
Керей мен Жәнібек хандар
3. Кестеде Қазақ хандығының құрылуының тарихи маңызын дәлелдеңіз.
Саяси маңызы Экономикалық маңызы Әлеуметтік-этникалық
маңызы
Қорытынды
18
Бағалау критерийі Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
М.Х.Дулатидің
«Тарихи-Рашиди»
еңбегінің
маңыздылығын
сипаттайды 1 Керей мен Жәнібек бастаған топтың
Әбілқайыр ханнан кетуінің себебін
көрсетеді; 1
Керей мен Жәнібек бастаған қазақ елін
Моғолстанның билеушісінің қарсы алу
себебін көрсетеді; 1
еңбектің маңыздылығын бірінші дәйекпен
түсіндіреді; 1
еңбектің маңыздылығын екінші дәйекпен
түсіндіреді; 1
Қазақ хандарының
нығайтудағы рөлін
анықтайды
мемлекетті 2 Керей мен Жәнібек хандардың Қазақ
хандығын құрудағы рөлін анықтайды; 1
Керей мен Жәнібек ханның мемлекетті
нығайтудағы маңызды қадамдарын
анықтайды; 1
Қазақ хандығының
құрылуының
маңыздылығын
факторлар арқылы
сипаттайды 3 Қазақ хандығының құрылуына ықпал
еткен саяси факторды кестеге жазады; 1
Қазақ хандығының құрылуына ықпал
еткен экономикалық факторды кестеге
жазады; 1
Қазақ хандығының құрылуына ықпал
еткен әлеуметтік-этникалық факторды
кестеге жазады; 1
қорытынды ой жазады. 1
Жалпы балл 10
19
«Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы»бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатыстыата-аналарға ақпарат ұсынуға
арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні __________________________________________
Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
М.Х.Дулатидің «ТарихиРашиди» еңбегінің
маңыздылығын сипаттайды
Керей мен Жәнібек сұлтандар
басқарған қазақ елі Әбілхайыр
хандығынан шығып қай елге
келгенін ғана атап жазады.
М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди»
еңбегінің маңыздылығын
сипаттауда қиналады
Керей мен Жәнібек сұлтандар
басқарған қазақ елі Әбілхайыр
хандығынан шығып қай елге
келгенін, қазақ елін Моғолстанн
билеушісінің құшақ жая қарсы
себебін, Әбілқайыр ханнан қашу
себептерін атауда, М.Х.Дулатидің
«Тарихи-Рашиди» еңбегінің
маңыздылығын сипаттауда
қателіктер жібереді
Керей мен Жәнібек сұлтандар
басқарған қазақ елі Әбілхайыр
хандығынан шығып қай елге
келгенін, қазақ елін
Моғолстанның қай билеушісі
құшақ жая қарсы алғанын,
Әбілқайыр ханнан қашу
себептерін атайды.
М.Х.Дулатидің «ТарихиРашиди» еңбегінің
маңыздылығын сипаттайды
Қазақ хандарының
мемлекетті нығайтудағы
рөлін анықтайды
Қазақ хандарының мемлекетті
нығайтудағы рөлін анықтауда
қиналады
Қазақ хандары Керей мен
Жәнібектің мемлекетті нығайтудағы
рөлін анықтауда қателіктер жібереді
Қазақ хандарының мемлекетті
нығайтудағы рөлін анықтайды
Қазақ хандығының
құрылуының
маңыздылығын факторлар
арқылы сипаттайды
Қазақ хандығының құрылуының
маңыздылығын факторлар арқылы
сипаттауда қиналады
Қазақ хандығының құрылуының
маңыздылығының
саяси/экономикалық/әлеуметтікэтникалық факторлар бойынша
анықтауда қателіктер жібереді
Қазақ хандығының
құрылуының маңыздылығын
факторлар арқылы сипаттайды
20
4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«Қазақ хандығының XVI – XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Тақырып Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының күшеюі
Тәуке хан тұсындағы қазақтардың қоғамдық-құқықтық
жүйесі
Оқу мақсаты 6.3.1.10 Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін
анықтау 6.3.2.6 Қазақ хандарының сыртқы саясатын талдау
Бағалау критерийі Білім алушы
• Қасым ханның мемлекетті нығайтудағы рөлін
көрсетеді
• ХVII-XVIII ғасырлардағы қазақ хандарының сыртқы
саясатын талдайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
1. Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтаңыз.
Қазақ хандары Басқарудағы жетістіктері Тұлғалық қасиеттері
Тәуекел хан
Тәуке хан
2. Төмендегі кестеде қазақ хандарының көршілес мемлекеттермен халықаралық қарымқатынасын анықтаңыз.
21
Қазақ ханы Ресей мемлекетімен
қарымқатынасы
Орта Азия
хандықтарымен
қарымқатынасы
Жоңғар
хандығымен
қарымқатынасы
Хақназар хан
Тәуекел хан
22
Бағалау критерийі Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
Қазақ хандарының
мемлекетті нығайтудағы
рөлін анықтайды 1 Тәуекел ханның Қазақ хандығын
басқарудағы жетістіктерін анықтайды; 1
Тәуекел ханның тұлғалық қасиетіне
сипаттама жасайды; 1
Тәуке ханның Қазақ хандығын
басқарудағы жетістіктерін анықтайды; 1
Тәуке ханның тұлғалық қасиетіне
сипаттама жасайды; 1
ХVII-XVIII
ғасырлардағы қазақ
хандарының сыртқы
саясатын талдайды 2 Хақназардың Ресей мемлекетімен
халықаралық қарым-қатынасын
анықтайды; 1
Хақназардың Ресей мемлекетімен
халықаралық қарым-қатынасын
анықтайды; 1
Хақназардың Орта Азия хандықтарымен
халықаралық қарым-қатынасын
анықтайды; 1
Тәуекелдің Орта Азия хандықтарымен
халықаралық қарым-қатынасын
анықтайды; 1
Тәуекелдің жоңғар хандығымен
халықаралық қарым-қатынасын
анықтайды; 1
Тәуекелдің жоңғар хандығымен
халықаралық қарым-қатынасын
анықтайды. 1
Жалпы балл 10
23
«Қазақ хандығының XVI – XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімібойынша
жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика
Білім алушыныңаты-жөні: ___________________________________________
Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Қазақ хандарының
мемлекетті нығайтудағы
рөлін анықтайды
Қазақ хандарының мемлекетті
нығайтудағы рөлін анықтауда
қиналады
Тәуекел хан/ Тәуке ханның
мемлекетті нығайтудағы рөлін
анықтауда қателіктер жібереді
Қазақ хандарының мемлекетті
нығайтудағы рөлін анықтайды
ХVII-XVIII ғасырлардағы
қазақ хандарының сыртқы
саясатын талдайды
ХVII-XVIII ғасырлардағы
қазақ хандарының көршілес
мемлекеттермен халықаралық
қарым-қатынасын анықтап
талдауда қиналады
Тәуекел хан/Хақназар ханның
көршілес мемлекеттер: Жоңғар
мемлекеті/Ресей мемлекеті/
Орта Азиямен қарымқатынасын анықтап талдауда
қателіктер жібереді
ХVII-XVIII ғасырлардағы
қазақ хандарының көршілес
мемлекеттермен халықаралық
қарым-қатынасын толық
анықтап талдайды
24
«XVI – XVII ғасырлардағы экономика мен мəдениет» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Тақырып XVI – XVII ғасырлардағы қазақтардың рухани мәдениеті XVI – XVII ғасырлардағы қазақтардың материалдық
мәдениеті
Оқу мақсаты 6.2.2.1 Күй, аңыз, шежіре, эпостық жырлардың тарихи
дереккөзі ретіндегі маңыздылығын айқындау 6.2.2.5 Көшпелілердің қолданбалы өнердегі жетістіктерін
сипаттау
6.4.1.2 Көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін
анықтау
Бағалау критерийі Білім алушы
• Қазақ халқының күйлері мен шежіресін дерек көзі
ретінде айқындайды
• Киіз үйдің ерекшеліктерін сипаттайды
• Қазақ халқы үшін жылқы малының ерекшеліктерін
анықтайды
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Білу және түсіну
Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
Тапсырма
1. Төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз. XVI – XVII ғ қазақ даласында кең таралған күйлер
«Шыңғыснама» қандай ақпарат береді?
2. Суретті пайдаланып, төмендегі кестені толтырыңыз.
Киіз үйдің құрылысы Киіз үйдің жабдықтары Киіз үйдің заманауи
баспаналардан ерекшеліктері
25
3. Жылқының маңызын түрлі салалар бойынша сипаттаңыз.
Жылқының шаруашылықпен байланысы
Жылқының салт-дәстүрмен байланысы
Жылқы сүтінің емдік қасиеттері
Жылқының басқа малдардан ерекшелігі
Қорытынды ой
26
Бағалау критерийі Тапсырма

Дескриптор Балл
Білім алушы
Қазақ халқының рухани
мәдениетін түсіндіреді 1 XVI – XVIIғ.ғ. қазақ даласында кең
таралған күйлерді анықтайды; 1 «Шыңғыснама» қандай ақпарат
беретінін айқындайды; 1
Киіз үйдің ерекшеліктерін
сипаттайды 2 киіз үйдің құрылысын жазады; 1
киіз үйдің жабдығын жазады; 1
киіз үйдің заманауи баспаналардан
ерекшелігін көрсетеді; 1
Қазақ халқы үшін жылқы
малының ерекшеліктерін
анықтайды 3 жылқының шаруашылықтағы рөлін
анықтайды; 1
жылқының ұлттық салт-дәстүрмен
байланысын анықтайды; 1
жылқы сүтінің емдік қасиеттерін
көрсетеді; 1
жылқының басқа малдардан
ерекшелігін анықтайды; 1
қорытынды ой жазады. 1
Жалпы балл 10
27
«XVI – XVII ғасырлардағы экономика мен мəдениет» бөлімі бойынша
жиынтық бағалаудың нəтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика
Білім алушыныңаты-жөні: ___________________________________________
Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Қазақ халқының рухани
мәдениетін түсіндіреді
Қазақ халқының рухани
мәдениеті туралы сұрақтарға
жауап беруде қиналады
Қазақ халқының рухани
мәдениеті туралы 1/2
сұрақтарға жауап беруде
қателіктер жібереді
Қазақ халқының рухани
мәдениеті туралы сұрақтарға
жауап береді
Киіз үйдің ерекшеліктерін
сипаттайды
Киіз үйдің құрылысын,
жабдықтарын, заманауи
баспаналардан ерекшеліктерін
сипаттауда қиналады
Киіз үйдің құрылысын,
жабдықтарын, заманауи
баспаналардан ерекшеліктерін
сипаттауда қателіктер жібереді
Киіз үйдің барлық
құрылысын, жабдықтарын
заманауи баспаналардан
ерекшеліктерін сипаттайды
Қазақ халқы үшін жылқы
малының ерекшеліктерін
анықтайды
Жылқының шаруашылықпен,
салт-дәстүрмен байланысын,
емдік қасиеттері және басқа
малдардан айырмашылығын
анықтауда қиналады
Жылқының шаруашылықпен,
салт-дәстүрмен байланысын,
емдік қасиеттері және басқа
малдардан ерекшелігін
анықтауда қателіктер жібереді
Қазақ халқы үшін жылқы
малының ерекшеліктерін
анықтайды
28
29

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Пожалуйста, введите свой комментарий!
Пожалуйста, введите ваше имя здесь