ГЛАВНАЯ Образцы планов Химия Химия 8 сынып қысқа мерзімді сабақ жоспар ҚМЖ жаңартылған бағдарлама 2018-2019

Химия 8 сынып қысқа мерзімді сабақ жоспар ҚМЖ жаңартылған бағдарлама 2018-2019

3090
2

 

 8-сынып:

 

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі Тақырып/ Ұзақ мерзімді

жоспар бөлімі мазмұны

Оқу мақсаттары
1-тоқсан
8.1 Атомдағы электрондардың қозғалысы Атомда электрондардың таралуы 8.1.3.1 атомда электрондар ядродан арақашықтығы артқан сайын біртіндеп энергетикалық деңгейлер бойынша таралатынын түсіну
 Энергетикалық деңгейлер.

№ 1 зертханалық тәжірибе «Атомдар модельдерін жасау»

8.1.3.2 әрбір электрон қабатында электрон саны нақты максимал мәннен аспайтынын түсіну;

8.1.3.3 s және р орбиталдарының пішінін білу;

8.1.3.4  алғашқы 20 химиялық элементтің электрондық конфигурациясын және электронды графикалық формуларын жаза білу

Иондардың түзілуі 8.1.3.5 атомдар электрондарды қабылдай  немесе жоғалта алатынын және осының  нәтижесінде иондар түзілетінін түсіну
Қосылыстар формуласын  құрастыру 8.1.3.6 «нольдік қосынды» әдісімен қосылыстардың формуласын құрастыру
8.1

Заттардың формулалары және химиялық реакция теңдеулері

Химиялық формулалар бойынша есептеулер 8.2.3.1  заттар құрамындағы элементтердің массалық үлесін табу, элементтердің массалық үлесі бойынша заттардың формуласын шығару
Химиялық реакция теңдеулерін құру. Зат масссасының сақталу заңы.

№ 1 көрсетілім «Зат массасының сақталу заңын дәлелдейтін тәжірибе»;

№ 2 зертханалық  тәжірибе «Әрекеттесуші заттардың қатынасы»

8.2.3.2 әрекеттесетін заттар қатынасын эксперименттік жолмен анықтау;

8.2.3.3  реакцияға қатысатын және түзілетін заттардың формуласын жаза отырып, химиялық реакциялар теңдеулерін құру;

8.2.3.4 заттар массасының сақталу заңын білу

Химиялық реакция типтері 8.2.2.1 бастапқы және түзілген заттардың саны мен құрамы бойынша химиялық реакцияларды жіктеу
Табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакциялар 8.2.2.2 табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакцияларды сипаттау
8.1

Металдар белсенділігін салыстыру

Металдардың оттекпен және сумен әрекеттесуі.

№ 2 көрсетілім «Белсенді металдардың салқын және ыстық сумен әрекеттесуі»

8.2.4.1  кейбір металдар басқаларға қараған-да тотығуға тезірек ұшырайтындығын білу;

8.2.4.2  белсенді металдардың салқын сумен, ыстық су немесе бумен әрекеттесуін сипаттау;

8.2.4.3  металдар коррозиясын туындатуға әсер ететін жағдайларды зерттеу

Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі.

№ 3 зертханалық  тәжірибе «Металдардың қышқылдар ерітінділерімен әрекеттесуі»

8.2.4.4  қышқыл ерітінділерімен әртүрлі  металдардың реакцияларын зерттеу;

8.2.4.5 металдардың қышқылдармен әрекеттесуінің реакция теңдеулерін құрастыру

Металдардың тұз ерітінділерімен реакциялары.

№ 3 көрсетілім «Тұз ерітінділерінен металдарды ығыстыру»

8.2.4.6  металдардың тұз ерітінділерімен әрекеттесуінің жоспарын жасау және жүргізу
Металдардың белсенділік қатары.

№ 1 практикалық жұмыс «Металдардың белсенділігін салыстыру»

8.2.4.7 эксперимент нәтижесі бойынша металдардың белсенділік қатарын құру және оны анықтама мәліметтерімен сәйкестендіру;

8.2.4.8 металдардың белсенділік қатарын қолданып металдардың таныс емес орынбасу реакцияларының жүру мүмкіндігін болжау

2-тоқсан
8.2

Зат мөлшері

Зат мөлшері. Моль. Авогадро саны. Заттардың молярлық массасы 8.1.1.1 зат мөлшерінің өлшем бірлігі ретінде –мольді білу және Авогадро санын білу;

8.1.1.2 қосылыстың молярлық массасын есептей алу

Масса, молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс 8.1.1.3 масса, зат  мөлшері және құрылымдық бөлшектер санын есептеу
8.2

Стехиометриялық есептеулер

Химиялық реакция теңдеулері бойынша есептер шығару 8.2.3.5 химиялық реакция теңдеулері бойынша заттың массасын, зат мөлшерін есептеу
Авагадро заңы. Молярлық көлем 8.2.3.6 Авогадро заңын білу және қалыпты және стандартты жағдайлардағы газдар көлемін есептеуде молярлық көлемді қолдану
Газдардың салыстырмалы тығыздығы.

Көлемдік қатынас заңы

8.2.3.7  газдардың салыстырмалы тығыздығын және заттың молярлық массасын салыстырмалы тығыздық бойынша есептеу;

8.2.3.8  газдардың қатысуымен жүретін реакциялар бойынша есептер шығаруда газдардың көлемдік қатынас заңын қолдану

8.2

Химиялық реакциядағы энергиямен танысу

Отынның жануы және энергияның бөлінуі 8.3.1.1 заттың жану реакциясының өнімі көбінесе оксид екенін және  құрамында көміртегі бар отын оттекте жанғанда, көмірқышқыл газы, иіс газы немесе көміртек түзілетінін түсіну;

8.3.1.2 парниктік эффекттің себептерін түсіндіру және шешу жолдарын ұсыну

Экзотермиялық және эндотермиялық реакциялар.

№ 4 зертханалық тәжірибе «Энергияның өзгеруімен жүретін химиялық реакциялар»

8.3.1.3 экзотермиялық реакциялар жылу бөле жүретінін, ал эндотермиялық реакциялар жылу сіңіре жүретінін білу;

8.3.1.4 әртүрлі жанғыш заттардың қоршаған ортаға әсер ету салдарын түсіну

Термохимиялық реакциялар 8.3.1.5 энергия өзгерісін бөлшектердің кинетикалық теориясы тұрғысынан түсіндіру
8.2

Сутек. Оттек және озон

Сутек, алынуы, қасиеттері және қолданылуы.

№ 2 практикалық жұмыс «Сутекті алу және оның қасиеттерін тану»

8.4.2.1 сутекті алу және оның қасиеттері мен қолданылуын зерделеу
Оттек, алынуы, қасиеттері, қолданылуы.

№ 4 көрсетілім «Сутек пероксидінің ыдырауы»;

№ 3 практикалық жұмыс «Оттекті алу және оның қасиеттерін тану»

8.4.2.2  ауа құрамындағы және жер қыртысындағы оттектің пайыздық мөлшерін білу;

8.4.2.3  оттекті алу және оның қасиеттері мен қолданылуын зерттеу

Оттек және озон 8.4.2.4 оттектің аллотропиялық түр өзгерістерінің құрамы мен қасиеттерін салыстыру;

8.4.2.5 Жер бетіндегі озон қабатының маңызын түсіндіру

3-тоқсан
8.3

Химиялық элементтердің периодтық жүйесі

Химиялық элементтердің периодтық жүйесінің құрылымы 8.2.1.1 топ, период, атом нөмірінің физикалық мәнін түсіндіру
Химиялық элемент атомдарының қасиеттері мен кейбір сипаттамаларының периодты түрде өзгеруі 8.2.1.2  бір топтағы элементтердің сыртқы электрондық деңгейінде электрондар санының бірдей болатындығын түсіну;

8.2.1.3  топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің заңдылықпен өзгеретінін түсіндіру

Периодтық жүйедегі орны  бойынша элементтің сипаттамасы 8.2.1.4  периодтық жүйедегі орны бойынша химиялық элементті сипаттау
Химиялық элементтердің табиғи ұяластары және олардың қасиеттері 8.2.1.5 химиялық қасиеттері ұқсас элементтердің бір топқа жататындығын дәлелдеу;

8.2.1.6 химиялық элементтердің табиғи ұяластарын білу және сілтілік металдар, галогендер, инертті элементтердің ұяластарына мысалдар келтіру

Металдар және бейметалдар 9.2.1.7 химиялық элементтің периодтық кестеде орналасуына сай қасиеттерін болжау
8.3

Химиялық байланыс түрлері

Электртерістілік. Ковалентті байланыс 8.1.4.1 электртерістілік ұғымы негізінде атомдар арасындағы ковалентті байланыстың түзілуін түсіндіру
Иондық байланыс 8.1.4.2 иондық байланыстың түзілу механизмін сипаттау және иондық қосылыстардың қасиеттерін болжау
Кристалдық тор түрлері,

байланыс типтері және заттардың қасиеттері арасындағы өзара байланыс

8.1.4.3 заттар қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне тәуелділігін түсіндіру
8.3

Ерітінділер және ерігіштік

Заттардың суда еруі.

№ 5 зертханалық  тәжірибе «Заттардың ерігіштігін зерттеу»

8.3.4.1 заттарды судағы ерігіштігі бойынша жіктеу;

8.3.4.2 ерітінділердің табиғаттағы және күнделікті өмірдегі маңызын түсіндіру

Заттардың ерігіштігі.

№ 4 практикалық жұмыс «Қатты заттардың ерігіштігіне температураның әсері»

8.3.4.3  заттың ерігіштігіне температураның әсерін түсіндіру;

8.3.4.4  буландыру техникасын қолдана отырып, заттың 100 г судағы ерігіштігін есептеу, алынған нәтижелерді анықтамалық мәндермен салыстыру

Еріген заттың массалық үлесі 8.3.4.5 еріген заттың массалық үлесі мен ерітіндінің белгілі массасы бойынша еріген заттың массасын есептеу
Ерітіндідегі заттардың молярлық концентрациясы.

№ 5 практикалық жұмыс «Пайыздық және молярлық концентрациялары берілген ерітінділерді дайындау»

8.3.4.6  ерітіндідегі заттың молярлық концентрациясын есептеу
4-тоқсан
8.4

Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары.

Генетикалық байланыс

Оксидтер.

№ 6 зертханалық тәжірибе «Оксидтердің

қасиеттерін зерттеу»

8.3.4.7 оксидтердің жіктелуін және қасиеттерін білу, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
Қышқылдар.

№ 7 зертханалық тәжірибе «Қышқылдардың

қасиеттерін зерттеу»

8.3.4.8  қышқылдардың жіктелуін, қасиеттерін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
Негіздер.

№ 8 зертханалық тәжірибе «Негіздердің қасиеттерін зерттеу»

8.3.4.9 негіздердің жіктелуі мен қасиеттерін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
Тұздар.

№ 9 зертханалық  тәжірибе «Тұздардың қасиеттері және алынуы»

8.3.4.10 тұздарды алудың әртүрлі әдістерін білу, сәйкес реакция теңдеулерін құрастыру

8.3.4.11 тұздардың қасиеттерін, жіктелуін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру

Бейорганикалық қосылыстар  арасындағы  генетикалық байланыс 8.3.4.12 бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары арасындағы генетикалық байланысты зерттеу
8.4

Көміртек және оның қосылыстары

Көміртектің жалпы сипаттамасы 8.4.3.1 көміртек неліктен көптеген қосылыстарында төрт байланыс түзетінін түсіндіру;

8.4.3.2 табиғатта көміртек және оның қосылыстарының таралуын сипаттау

Көміртектің аллотропиялық түр өзгерістері 8.4.3.3 көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің құрылысын және қасиеттерін салыстыру;

8.4.3.4көміртектің аллотропиялық түр өзгерістерінің қолданылу аймағын зерттеу

Көміртектің қасиеттері.

№ 6 практикалық жұмыс «Көміртектің физикалық және химиялық қасиеттері».

Көміртектің оксидтері.

№ 7 практикалық жұмыс «Көмірқышқыл газын алу және оның қасиеттерін зерттеу»

8.4.3.5  көміртектің физикалық және химиялық қасиеттерін зерттеу;

8.4.3.6  көміртек жанған кезде көміртек диоксиді мен көміртек монооксидінің түзілу жағдайларын сипаттау және тірі ағзаларға иіс газының физиологиялық әсерін түсіндіру;

8.4.3.7  көмірқышқыл газын ала алу, оны анықтау және қасиеттерін зерттеу;

8.4.3.8  көміртектің табиғаттағы  айналымын құру және түсіндіру

8.4 Су Табиғаттағы су 8.4.2.6  судың табиғатта кең таралғандығын, бірегей қасиеттерін және оның өмір үшін маңызын түсіндіру;

8.4.2.7  судың табиғаттағы айналымын түсіндіру

Судың ластану себептері.

Судың кермектігі.

№ 10 зертханалық тәжірибе «Судың кермектігін анықтау»

8.4.2.8 судың ластануының қауіптілігі мен себебін анықтау, суды тазарту әдістерін түсіндіру;

8.4.2.9 судың «кермектігін» анықтау және оны жою тәсілдерін түсіндіру;

8.4.2.10 суды сусыз мыс (ІІ) сульфатын қолданып анықтау тәсілін білу

Күні:

Сынып: 8

Пән  мұғалімі:   

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы Атомдара  электрондардың  таралуы.
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) 8.1.3.1 бірінші 20 элементтің электрондар санын анықтау

8.1.3.2 электрондардың қабаттарда орналасуының схемасын салу

8.1.3.3 электрондар атомда ядродан арақашықтықтары артып келе жатқан орбитальдарда біртіндеп орналасатындығын түсіну

Сабақ мақсаты Барлық оқушылар:

негізгі топшадағы химиялық элементтердің атом құрылысы мен оның қасиеттерінің өзгеру заңдылығын түсінеді

Оқушылардың басым бөлігі:

Период бойынша элемент атомындағы электронның орналасу тәртібі мен заңдылығын түсіндіру, білімдерін дамытады

Кейбір оқушылар:

атомда электрондардың орналасу тәртібі мен заңдылығын  және элемент қасиетінің өзгеру себебін түсіне отырып, атом құрылысы туралы білімдерін жетілдіреді

Жетістік критерийлері Оқушылар:

Ұсынылған атомдар үлгілерінің сызбаларын дұрыс салады және дұрыс көрсетеді;
— Бейнеленген әр деңгейдегі толық (максимальды) орналасқан электрон сандарын кесте арқылы толтырады;
— 16-дан астам элемент атомының электрондық конфигурациясын құрастыра алады.

Тілдік мақсаты: Пәнге қатысты лексика мен терминология: атом (электрондық), қабат, энергетикалық деңгей, ядро, жүйелік, топ, қашықтық, жуық, барынша алшақ, ішкі, сыртқы / atom (electron), shell, energy level, nucleus, series of shells, group, distance, nearest, furthest, inner, outer.
Диалог пен жазуға арналған сөздердің пайдалы жинағы:
Бұл атом ядросы, ал мыналар электрондар. Электрондар қабығы атом ядросынан жақын/алыс орналасқан. Қай электронда энергия көп/аз?
This is the nucleus and these/here are the electrons. Electrons have different energies and are grouped by energy in a series of shells. This shell of electrons is the nearest to/furthest from the nucleus of the atom. Which electrons have more/less energy?
Құндылықтарды дарыту Жұптық жұмыс жасау барысында айтылған болжам бойынша бір-бірінің пікірлерін тыңдауға жағдай жасау. Функционалдық сауаттылықты дамытуға жағдай жасау.

Оқушыларды бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс Негізгі бөлшектер – протон, нейтрон, электрон (6.4C).
Бірінші 20 элемент құрылысы (7.1A).
АКТ қолдану дағдылары Аудиожазба , таныстырылым.
Тілдік құзыреттілік Табиғат
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар
Сабақтың басы

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі.

Амандасу. Психологиялық ахуал туғызу.

Мұғалім оқушылардан, олардың көңіл күйдеріне сәйкес келетін смайликті таңдауды ұсынады

Миға шабуыл әдісі арқылы сұрақтар қою

Қайталауға арналған сұрақтар

Атом құрылысының моделін қай ғалым ұсынды?

Атом қандай бөлшектерден тұрады?

Химиялық элементтің қасиеті немен анықталады?

Химиялық  элементтердің периодтық жүйесі мен заңды кім құрастырды?

Периодтық заң қалай оқылады?

Период деген не? Саны қанша? Қалай жіктеледі?

Период бойымен элементтердің қасиетттері қалай өзгереді?

Топ деген не? Саны қанша? Топ ішінде элементтердің қасиетттері қалай өзгереді?

Қызығушылықты ояту–10 мин.

 

1.      Карточкамен жұмыс

2.      Сұрақ-жауап:

·         Реттік нөмір нені білдіреді?  Белгіленуі

·         Атомдар қандай бөлшектерден тұрады?  Заряды? 

·         Изотоп деген не?

·         Химиялық элемент деген не?

·         Периодтық система неше период, неше топтан тұрады?

3.      Венн диаграммасы: Электрон мен протонды салыстыру

Электрон                                               Протон                                                    

 

 

 

 

 

 

 

 

4.      Атом құрылысы тақырыбы бойынша тест: «Сандар сөйлейді»

1.      Оттектің неше изотобы бар?

Ф) 1        Х) 2        Ц) 3

2.      Литийдегі нейтрон саны?

И)    4      Й)   3     К) 7

3.      Алюминийдегі  протон саны?
Л) 27        М) 13       Н) 14

—————————————————————————————————————————————————————

4.      Бор нешінші периодта орналасқан?

Ж) 5        З) 3          И)2

5.      Метанның СН4 құрамындағы элементтердің  массалық қатынасы

Э)  12 : 4    Ю)12 : 1    Я)   3:1

 

 

 

Шаттық шебері

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың ортасы

8 минут

 

 

Тақырыпты өз бетімен оқып постер қорғау

Атомдағы электрондар ядродан әр түрлі қашықтықта орналаса отырып, электрон қабаттарын    түзеді. Электрон қабаттары энергетикалық  деңгейлер деп те аталады.

Атомдағы энергетикалық деңгейдің саны, осы элемент тұрған периодтың нөміріне сәйкес келеді:

1-период элементтеріне бір энергиялық деңгей немесе бір қабат

2-периодта – екі,

3-периодта – үш т.с.с.

 

Период = деңгей = қабат

 

Энергетикалық деңгейдегі болатын электрондардың максимал саны мына формуламен өрнектеледі: N = 2n2

N-электронның максимал  саны

п-деңгей саны

Осы формулаға сәйкес бірінші энергетикалық деңгей де

п=1;       N = 2n2= 2∙12=2        электрон,

п=2;      N = 2n2=2∙22=8        электрон,

п=3;      N = 2n2=2∙32=18      электрон,

п=4;      N = 2n2=2∙42=32      электрон.

Мысал:

                 )                             )                          )       )

1.  +1H     1            2.  +2H      2          3.+3Li     2       1

                 )       )                     )       )      )

4. +4Be     2       2    5. +11Na   2      8      1

 

Электрон бұлты болатын кеңістікті орбиталь деп атаймыз. Орбиталь деп нені атаймыз?

Электрондық қауыз:

Атомның барлық электрондары жиналып электрондық қауызын құрайды.

Электрондық қауызды не құрайды?

Өзара энергиясы жуық электрондар атомның электрондық қабатын түзеді.

Электрондық қабатты  қандай электрондар түзеді?

Электрон қабаттар рет нөміріне қарай 1,2,3,4… деп белгіленеді.

Әр қабаттағы орбитальдардың  өзіндік энергиясы мен пішіндері болады.

Электрондарды пішініне қарай жіктеңдер, кестені толтырыңдар.

Шар тәрізді электрон бұлтын s-электрондар деп, ал орбитальдарды s-орбиталь д.а.

Кейбір электрондар ядро маңында гантель тәрізді бұлт түзіп қозғалады, ондай электрондар p – орбитальдарын береді. Кеңістікте координаттардың 3 осі (x,y,z) бойынша орналасатындықтан рx,рy,рz орбитальдары деп бөлінеді

 

Электрондық бұлттарды толтыру ережесі келесі:

1. Ең алдымен элемент атомында қанша электрон бар екендігін анықтап алу. Ол үшін сол элементтің ядро зарядын білсек болғаны, ол Д.И. Менделеевтің периодтық жүйедегі элементтің реттік нөміріне тең.             Реттік нөмірі (ядродағы протон саны) барлық атомдағы электрон санына тең.

2. Бар электронмен 1s – орбитальдан бастап ұяшықтарды толтырамыз. Әрбір ұяшықта 1 не 2 электрон бола алады. Бір ұяшықта орналасқан екі электронды қарама – қарсы бағдаршамен белгілейді ( Паули принципі)

3. Әрбір квант деңгейінде аттас орбитальдарда бір электроннан орналасады, қалғандары кейін қосылып жұп түзеді (Хунд ережесі)

 

 

Бір деңгейде бола алатын электрон саны

 

Осы деңгейде электронның сыйымдылығы

 

1 2
2 8
3 18
4 32

Түсіндірме видео: https://twig-bilim.kz/film/atom-structure-electron-shells-5627/
Атомның құрылысы, Электрондық қабаттар. 
Видео Power Point «атом құрылысы» жөнінде презентация жасайды.
(I) (f) Оқушылар алғашқы 20 элемент үшін электрондар таралуын көрсететін диаграмма құрайды және электрондар таралуының стандартты реттілігін пайдаланады (мысалы, 2:8:1).

(I) (f) Оқушылар атомдарды электрондық қабаттар диаграммалары түрінде таныстырады / Learners represent atoms by shell diagrams.
ЖҰМЫСТАРЫН СЫНЫП АЛДЫНДА ҚОРҒАУ, СҰРАҚТАРҒА ЖАУАП БЕРУ (пресс-конференция). 

(W) Аяқталған сыртқы қабат атомды белсенді етпейтінін түсіндіріңіз. Сондықтан атомдар электрондарды қосып немесе беріп өзінің сыртқы қабатын толтырады, нәтижесінде қосылыстар түзіледі.

1.«Протон» тобына тапсырмa.( мұғалім  әрбір оқушыны жеке бағалайды.)

 

1.Кальций  элементін периодтық жүйедегі орны бойынша сипаттаңдар( ауызша)       «Химиктер» тапсырмасы

2.Электрондық, графиктік формулаларын құрастырыңдар.(жазбаша) «Химиктер»  тапсырмасы

3.Кальцийдің адам ағзасындағы ролі (ауызша) «Биологтар»  тапсырмасы

 

2.«Электрон» тобына тапсырма.

 

1. Магний элементін периодтық жүйедегі орны бойынша сипаттаңдар( ауызша) «Химиктер»  тапсырмасы

 

2.Электрондық, графиктік формулаларын құрастырыңдар. (жазбаша) «Химиктер»  тапсырмасы

 

3.Магнийдің адам ағзасындағы ролі «Биологтар»  тапсырмасы

 

2. Деңгейлік тапсырмалар. «Протон тобына»  Бірін бірі бағалау әдісі қолданылады.

 

1. «А» деңгейі: 32 Ge элементі атомының  электрондық формуласын құрастырыңдар.
2. «Ә» деңгейі: 1s 22s 22p 63s 1 элементінің оттекпен әрекеттесу теңдеуін жазыңыз.
3. «Б» деңгейі: : 1s 22s 22p 63s 23p 4 элемент (ІV) оксидінің сумен әрекеттесу теңдеуін жазыңыз.

 

Деңгейлік тапсырмалар. «Электрон тобына.»

 

1. «А» деңгейі: 23 V элементі атомының  электрондық формуласын құрастырыңдар.

2. «Ә» деңгейі: 1s 22s 22p 63s 23p 3 элементінің оттекпен әрекеттесу теңдеуін жазыңыз

3. «Б» деңгейі: 1s 22s 22p 2 элемент (ІV) оксидінің сумен әрекеттесу      теңдеуін жазыңыз.

 

 

«Протон» тобының жауабы интербелсенді тақтаға шығарылады

 

+32Ge1s 22s 22p 63s 23p 6 4s 2 3d 10 4 p 2

4Na+O 2=2Na 2O;

SO2+H 2O=H 2SO 3 ;

«Электрон»  тобының жауабы интербелсенді тақтаға шығарылады

 

1. +23 V 1s 22s 22p 63s 23p 6 4s 2 3d 3

2.   4P +5O 2=2P 2O 5;

3. CO2+H 2O=H 2CO 3

 

 

Таныстырылым, оқулықпен жұмыс

Аяқталуы

16 минут

Қызықты тапсырма

8 минут

Сәйкестігін тап: Индивидуалды  түрде жасалады

1. N+7) 2) 5   ——- a. 1s22s22p2
2. Ne+10) 2)8 —— b. 1s22s22p3
3. C+6) 2) 4    ——- c. 1s22s22p6
4. F+9) 2) 7    ——- d. 1s22s22p5

 

Қатені табыңдар

Неше?  Қанша? Сұрағына жауап бергенде саусақпен санап көрсету керек. «Иә» және «жоқ» жауабын бір дауыспен созып айтып, жауап беру керек. Дауысты дыбысты ырғағын көтере айту-тыныс алу және асқорыту жүйесінің жұмысын жақсартады.

1.        Сутек ең жеңіл элемент —————-

2.        Көміртектің реттік нөмірі  қанша? —————-

3.        Азот молекуладан тұрады  —————-

4.        Титан металл —————-

5.        Оттектің  ядро заряды қанша? —————-

6.        Күміс ауаның құрамында болады —————-

7.        Алюминийдің валенттілігі  —————-

8.        Нейтрон зарядсыз бөлшек  —————-

9.        Сынаптың салыстырмалы атомдық массасы  ————

10.      Санаймыз ба? —————-

 

·         Оқушылардың білімін бағалау

Кері байланыс (не үйрендім, не қиын болды, сұрағың  бар  ма?  Тағы  не  білгің  келеді?)

Үйге  тапсырма  береді.  № 1 үйде  орындалатын  эксперименттік  тапсырма «Диффузия  жылдамдығын  анықтау»

Жасаған жұмыстарын 2 жұлдыз, 1 ұсыныспен бағалау.

 

 

 

 

 

Оқулық, дәптерлер.

Сабақтың соңы

2 минут

 

Рефлексия

Бүгінгі сабақта болған көңіл – күйді  бас бармақ саалынған суреттер  арқылы бағалау.

 

 

 

 

 

 

Бас бармақтар

Дифференциация – оқушыларға көбірек қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырмалар қоюды жоспарлап отырсыз?  

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін  тексеру жоспарыңыз?

 

Пәнаралық байланыс

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
АКТ
Құндылықтармен байланыс (тәрбие)

Қолдау көрсету.

Қабілеті жоғары оқушылар берілген есептер мен тапсырмаларды орындай алавды

 

Оқушылар өздері жасаған  бет-бейнелеріне қарап бір-біріне көңіл- күйлерін айтады. (қуанышты, көңілді, көңілсіз, ашулы)

 

Математикаі сабағында

Оқушыларды бір-біріне деген құрмет көрсетуіне тәрбиелеу.

 

 

САБАҚ:

Ауа. Ауаның құрамы

№6 зертханалық  тәжірибе «Балауыз шамның  жануы»

Мектеп:
Күні: Мұғалімнің есімі:

 

СЫНЫП: 8 Қатысқандар саны: Қатыспағандар: 0
Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

8.3.1.1-ауа құрамын білу;

8.3.1.2 -заттардың жану кезінде ауаның құрамына кіретін оттектің жұмсалатындығын білу

8.3.1.3 -атмосфералық ауаны ластанудан қорғаудың маңызын түсіну

Сабақ мақсаттары Барлық оқушылар:
·         Оқулықта  берілген тапсырмаларды орындайды. Тақырыпты меңгереді.
Оқушылардың басым бөлігі:
·         Тақырыптың  маңызы туралы  дәлелдеп айтып бере алады.
Кейбір оқушылар:
·         Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.
Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады.

Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік құзіреттілік  

Ауа. Ауаның құрамы

Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі,тарих.
Алдыңғы тақырып Атомның құрамы мен құрылысы. Изотоптар
Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде

жоспарланған жаттығулармен қатар,

ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар
Басталуы  5 минут

 

Топқа бөлу 2 минут

 

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Көрші»

Мақсаты: әрбір қатысушының сол топтың бір мүшесі екендігін сезінуі, бір-біріне жылылық сыйлау.

Нұсқаулық:

Көршіңді оң жақтан құшақта,

Көршіңді сол жақтан құшақта.

Оң жақтағы көршіңе бір жымиып,

Сол жақтағы көршіңе бір жымиып,

Бүгінгі тренинг барысы,

Біз үлкен отбасы.

 

Жіпте жайылған фотосреттерді алып, түріне сай топтарға бөлінеді.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Көршілер қимыл – қозғалыстар арқылы жаттығуды жасайды)

Ортасы   20 минут Білу және түсіну 10 минут

Оттегі табиғатта қалай таралған?
• Оттегінің физикалық қасиеттері
• Оттегін жинау әдістері.
• Оттегі қайда қолданылады?
• Жану реакциялары дегеніміз не?
• Оксидтер дегеніміз не?
• Озонның қасиеттері
• Аллотропия дегеніміз не?
• Озон қалай түзіледі?
• Озон қабатының маңызы қандай?

Қолдану 8 минут  Постер жасату.

Жалпыға арналған тапсырма:

Оқушылар жаңа білімге сай оқулықты қолдана отырып өз түсінгендерін постерге түсіреді.

Ауаның құрамына алғаш тәжірибе жасаған француз ғалым А. Лавуазье . Ауаның құрамы:
2) Тәжірибе жасау
Ауаның сапалық құрамын анықтау үшін мынадай тәжірибе жасайық. Кристалдандырғышқа су құйып алып, судың бетінде қалқып жүретін пенопластка жіңішке шырақ (парафиннен жасалған) орнатып, оны жағып суға саламыз да, шырақты сыртында 5 бөлікке бөлінген белгісі бар, цилиндрмен жабамыз. Біраздан кейін су цилиндр бойымен оның көлемінің 1/5 бөлігіне көтерілгенін байқаймыз. Бұдан шығатын қорытынды — ауаның көлемі бойынша 20%-ы оттегі, ол шырақтың жануына жұмсалды .
N= 88 %   О2 = 21%    инертті газ- 0,94%  CO2=0.03% Жердің ауа қабаты-атмосфера деп аталады.

Ауаның қасиеттері:

Ауа-мөлдір, түссіз. Бұл туралы ол арқылы барлық қоршаған заттарды көретініміз . Ауа серпімді, сығылады. Допты алайық. Оны қолыммен қысамыз. Бүйірі қабысады. Бұл кезде ішіндегі ауа сығылады. Қолымызды жіберсем, серпіліп қайта орнына келеді. Серпіліп тұрған — ауа.. СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?

·         Адам құрамында 21% оттек, 89% азот, 0,03% көмірқышқылы бар атмосфералық ауамен тыныс алады. Дем шығарғандағы ауада 16% оттек, 4,0% көмірқышқылы, 89% азот болады. Дем алғандағы және дем шығарғандағы ауа құрамындағы оттек пен көмірқышқыл газының айырмашылығы өкпедегі газ алмасу нәтижесі болып табылады.

·         Адам бар жоғы 2 минут ғана дем алмай тұра алады.

·         Мектеп сыныбында сабақ басталғанға дейін, шамамен, 1м3-де 2600 микроб, ал І ауысым сабағы аяқталғанда 13500 микроб болатыны есептелген.

·         Нашар желдетілген бөлмедегі ауа құрамында 0,1% дан артық көмірқышқыл газы СО2 болады. Бұл адам үшін зиянды.

·         Қалалардағы зауыт, фабрикалардан бөлінетін улы газдардың әсерінен, зиянды жағдайлардан өсімдіктердің зат алмасу процесі баяулайды. Мысалы: жөке ағашы орманда 400 жыл өмір сүрсе, қалада не бары 50-80 жыл ғана өмір сүреді.

Ал атмосфераны ластайтын заттар өте көп.Әртүрлі өндірістік қондырғылар мен қозғағыштардың шектен тыс жұмыс істеуі,,көліктерден шыққан түтіндер атмосфераның ластануына әкеп соғады,сөйтіп тірі ағзалардың тіршілігіне қауіп тудырады. Өйткені ауа уланып бұзылады.Міне, сондықтан қазіргі уақытта ауаны таза ұстау.ластаудан сақтау және космостық радиация тозаңдарынан қорғау мәселелеріне ерекше мән берілуі орынды.

Атақты орыс дәрігері Ф.Ф. Эрисман «Таза ауа — адамның бірден бір санитарлық және эстетикалық қажеттілігін құрайды» деді.
Ауаның ластану себептері:

1.     Түрлі қалдықтар (зауыттар мен фабрикалардан ауаны ластайтын әр түрлі қалдықтар шығарылуы)

2.     Орманды кесу ( мақал сұрау.)

3.     Улы газдар (көліктен шыққан түтіндер)

4.     Радиация (1840 жылы Семей жеріне ғарыштан құлаған қалдық)

5.     ҚР Конституциясындағы ауаны қорғау туралы бап біле жүріңдер.

ҚР Конституциясындағы ауаны қорғау туралы бап біле жүріңдер.

 

 

«Әлемді шарлау» әдісі арқылы түсіндіріледі.

 

Постер жасату.

Оқушылар өз ойларын постерге жазып оқып береді.

Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу

«Қыдырып қайтайық!» биі

 

Аяқталуы  20 минут Синтез

«Алтын балыққа арналған аквариум» әдісі

Оқушыларға жасырын суреттер таратылады, кімге балық түссе, сол алтын балық болады, оқушы алтын балықтың маскасын киіп, ортаға шығады. Басқа оқушылар оған сұрақтар қояды. Егер жауап бере алмаса топ мүшелері көмектесуіне болады.

 

 

«Алтын балыққа арналған аквариум» әдісі

Қосымша ақпарат

 

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

«Бағдаршам» әдісі
Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

СЫНЫП:8 Қатысқандар :  

 

Қатыспағандар:
Сабақтың тақырыбы: Жану үдерісі. №2 практикалық жұмыс\көрсетілім «Күкірттің, фосфордың, темірдің ауада және оттекте жануын салыстыру»

 

Осы сабақта қол жеткізілетін   оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме) 8.3.1.4 -затты жағуға қажетті жағдайларды және жану реакциясының өнімдерін білу;

8.3.1.5 -тез тұтанатын, жанғыш және жанбайтын заттарға мысалдар келтіру;

8.3.1.6  -заттардың таза оттекте жақсырақ жанатындығын түсіну;

8.3.1.8 -металдар мен бейметалдардың жануы кезінде оксидтер түзілетіндігін  білу;

Сабақ мақсаттары Барлық оқушылар:
·         затты жағуға қажетті жағдайларды және жану реакциясының өнімдерін біледі.
Оқушылардың  басым бөлігі:
·         тез тұтанатын, жанғыш және жанбайтын заттарға мысалдар келтіреді.

·         заттардың таза оттекте жақсырақ жанатындығын түсінеді.

Кейбір оқушылар:
·         металдар мен бейметалдардың жануы кезінде оксидтер түзілетіндігін  біледі.
Ойлау дағдыларының деңгейі  Білу, түсіну, қолдану

 

Бағалау критерийі 1.                 Затты жағуға  қажетті жағдайларды және жану реакциясының өнімдерін атайды.

2.                 Тез тұтанатын, жанғыш және жанбайтын заттарды анықтайды.

3.                 Мысал келтіреді

4.                 Ауа мен таза оттекте заттардың жану процестерін салыстыра алады.

Тілдік мақсаттар Оқушылар орындай алады:

Заттардың ауада және оттекте жақсы жанатынын түсіндіру.

 

Негізгі сөздер мен тіркестер: таңба,элемент, жану, құралдар.

 

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік тіркестер:

1. Жану қандай құбылысқа жатады?

2. Жану кезінде химиялық реакцияның қандай белгісі байқалады?

3. Жану реакциясының нәтижесінде түзілетін өнім қалай аталады?

 

4. Заттардың оттекте жануы мен ауада жануында қандай айырмашылық бар?

5. Жай заттар мен күрделі заттардың жануының ұқсастығы мен айырма­ шылығы неде?

 
Құндылықтарға баулу Бірлесе жұмыс жасау, сын тұрғысынан ойлау, топтық жұмыс барысында өзара сыйластық, құрметпен қарау, ынтымақтастық, белсенді болу, жауапкершілікті сезіну, білім алуға дайын болу.
Пәнаралық байланыс Жаратылыстану пәні. 5- сынып

5.1. Энергия түрлері мен көздері

Алдыңғы оқу

 

5.3 В Энергия және қозғалыс

5.5.1.1 -энергия түрлерін ажырату

Сабақ барысы

 

 
Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

 

             Ресурстар

 

 

Сабақтың басы

6 мин

 

3 мин

 

 

 

 

 

3 мин

 

 

 

 

 

Ұйымдастыру кезеңі

Сыныпта  психологиялық ахуал тудыру 

Сыныпта оқушылар «Фосфор», «Темір», «Күкірт» болып  бірігіп 3 топқа  бөлінеді

Топ ережелерін сақтай отырып, сабақтарына сәттілік тілеу

Үй тапсырмасын сұрау

«Ыстық орындық»диалог жүргізу арқылы  сұрақ-жауап барысында оқушының үй тапсырмасын қаншалықты меңгергендігін бақылау

 

Жеке жұмыс

1.      Ауа құрамындағы тұрақты газарды ата?

2.      Ауа құрамындағы кездейсоқ газдарды ата?

3.      Жануды қолдайтын газды ата?

4.      Ауа құрамындағы газдардың пайыздық мөлш ері?

5.      Тыныс алуға жарамды газ?

6.      Орман газын атаңыз?

 

Оқушылардың назарын сабаққа шоғырландыра отырып, үй тапсырмасымен жаңа сабақты байланыстырып тақырыпты ашу.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың ортасы

34 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақ соңы 4 мин

 

8 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 мин

 

 

13 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 мин

 

 

 

 

3мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 мин

 «Телерадио эфир» әдісі.  Тақырып ашылады

Жаңа сабақтың мазмұнын ашу үшін АКТ-ны кеңінен қолдана отырып «Телерадио эфир» әдісі арқылы  фосфордың, темірдің, күкірттің оттекте қарқынды жану үрдісін көрсетеміз.

Мұғалім қосымша түсіндіреді, толықтырады.

 

Зерттеушілік жұмыс

№2 Сарамандық жұмыс ( Топтық жұмыс)

Сарамандық жұмыс жүргізу барысында оқушы зерттеу жұмыс жүргізуге, өзінің теориялық білімін практикамен ұштастырып өмірде тиімді пайдалануға және өзіндік білім алуға өте тиімді.Әр топқа өз атына сәйкес фосфордың, темірдің, күкірттің оттекте жану процесін көрсетеді, және оқушыларға қажетті құрал жабдықтар ұсынылады. Оқушыларды техника қауіпсіздік ережесін қатаң ұстану ескертілді. Осы процес барысында байқаған жағдайларды тапсырма барысында   оқушылар элементтердің оттекте жану процесін көрсетіп түсіндірме жұмысын жүргізді және кестені толтырып отырды.

Тапсырманы орындап болған топ, қол жапалақтау арқылы белгі береді.

Дескриптор

− күкіртті оттекте және ауада жағып, байқалған құбылыс туралы қорытынды жасайды;

− фосфорды оттекте және ауада жағып, байқалған құбылыс туралы қорытынды жасайды;

− темірді оттекте және ауада жағып, байқалған құбылыс туралы қорытынды жасайды;

− заттарды оттекте жағу неліктен  белсенді жүретінін түсіндіреді;

− реакция өнімдерін атайды

Топтар өзара бір-бірін «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды

 

Семантикалық карта. Венн диаграммасы (Жеке жұмыс)

1-тапсырма

Заттар қарқынды жанады (ауада немесе оттекте)

Төмендегі жану суретін салыстырыңыз

           Оттекте жану                        Ауада жану                       

 

Дискриптор

1.      Жанудың жарқырап жануына байланысты анықтайды;

2.      Екі суретті салыстырып айырмашылықты сәйкестендіреді.

 

2.Тапсырма

Ұсынылған заттарды жану қабілетіне байланысты жанғыш, тұтанғыш, жанбайтын деп үш топқа бөліңіз:

Шырпы, мүсәтір спирті, темір, тас, антистатикалық сұйықтық, қағаз.

 

Тез тұтанатын заттар Жанғыш заттар Жанбайтын заттар
 

 

   
 

 

   

 

Дискриптор

—     Тез тұтанатын заттарды анықтайды;

—     Жанғыш заттарды анықтайды;

—     Жанбайтын заттарды анықтайды;

—     Тез тұтанатын заттарға екі мысал келтіреді;

—     Жанғышзаттарға екі мысал келтіреді;

—     Жанбайтын заттарға екі мысал келтіреді;

 

3.      Тапсырма

Жануды қолдайтын және болдырмайтын жағдайларды атап, кестені толтыр

Жануды қолдайтын жағдайлар Жануды тоқтататын жағдайлар Жануды  тоқтату әдістері
     
     

 

Дескриптор

− жануды қолдайтын  жағдайларды атайды;

− жануды болдырмайтын жағдайларды атайды;

− жануды тоқтату әдістерін атайды.

 

Тапсырма соңында оқушылар берілген критерий бойынша бірін-бірі тексереді және қалыптастырушы бағалау бойынша бірін-бірі смайликтер арқылы бағалайды.

 

Бағалау

«Кім жылдам» әдісі.

Оқушылар жаңа тақырыпқа байланысты жану реакциясын анықтап кестеге оксидтердің атауын жазады жазады.

1 Кальций + оттек  
2 Күміс+хлор  
3 Фосфор+оттек  
4 Алюминий+оттек  
5 Темір+күкірт  
6 Натрий+оттек  
8 Азот+сутек  
8 Калий+оттек  

Дискриптор

—          Оқушылар элементтердің оттекте жанатынын біледі.

—          Оксидтерді таниды.

Тапсырманы орындаған оқушылар       биетпен марапатталады.

Сабақты қорыту.

Сабақты бекіту мақсатында «Серпілген сауал?

Сұрақтар қою aрқылы оқушылaрдың білімін тексеріп, тілдік мақсаттарының орындалғандығын бақылау

Рефлексия: 

«Көк алма, қызыл алма» стикері таратылады, көк алмаға «Сабақта не түсініксіз болды?», Қызыл алмаға «Бәрін түсінген оқушы» пікірін жазады, Алма ағашына іледі.

Үйге тапсырма. Күнделікті тұрмыста тез тұтанатын және жануды қолдамайтын заттарды анықтап келіңіз.

Оқушыларға қосымша түсінік беріледі.

АКТ

 

Периодтық кесте

 

 

 

https://youtu.be/o9Rvc3Vae_c

 

 

 

 

 

 

 

Приборлар, қажетті-құралдар

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Оқулық

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сурет

 

 

 

 

 

 

 

 

Үлестірме қағаздары

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Суреттер, оқулық

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Смайликтер

 

 

 

 

Кеспе қағаздармен жұмыс

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Билет

 

 

 

Қосымша ақпарат      

 

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға  тапсырманы күрделендіруді  қалай жоспарлайсыз? Бағалау – Оқушылардың  үйренгенін  тексеруді қалай жоспарлайсыз? Денсаулық және

қауіпсіздік техникасын сақтау

 

 

1.      Топта жұмыс жасағанда қабілеті жоғары оқушыларға сұрақтарды түрлендіріп қою арқылы  ынталандырамын.

2.       Белсенді оқушылардың жылдамдығын арттыратын әдістерді қарастырамын.

3.      Оқушыларға сабақтың тақырыбын өз бетімен зерттеу жүргізу арқылы түсінуге мүмкіндік беремін.

«Бас бармақ»

Смайликтер

Билет

Оқушылардың үйренгенін тексеруді тиімді бағалау әдістері арқылы жоспарлаймын

-жаратылыстану, физикада,  химиядағы термин сөздер көп кездеседі.

-Тақырыпты толық түсінуде АКТ маңызды

-топтық жұмыста проблемаларды шешу қабілеті, білімді шығармашылық тұрғыда қолдана білу қабілеті құндылықтары байқалады.

Рефлексия

Сабақ \оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары  тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер  енгіздім және неліктен?

 

Төмендегі бос ұяшыққа  сабақ туралы  өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы  Сіздің сабағыңыздың  тақырыбына  сәйкес  келетін  сұрақтарға  жауап беріңіз.

 

 

 

 

 

 
Қорытынды  бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды  да, оқуды  да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады (оқытуды  да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында  мен сынып  немесе жекелеген  оқушылар туралы менің келесі  сабағымды  жетілдіруге  көмектесетін  не білдім?

 

 

3-тоқсан

Сынып: 8 Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтақырыбы Табиғи қышқылдар мен негіздер.Индикаторлар

Табиғи қышқылдар мен негіздер. Индикаторлар.

№8 зертханалық  тәжірибе «Ерітінділердің қышқылдық, сілтілік ортасын анықтау».

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты 8.3.4.1 -«қышқылдық» және «сабындылық» қасиеттер кейбір табиғи қышқылдар мен сілтілердің белгілері болуы мүмкін екендігін білу

8.3.4.2 -химиялық индикаторлар метилоранж, лакмус, фенолфталеинді және олардың әртүрлі ортадағы түстерінің өзгеруін білу

Сабақмақсаттары Барлықоқушыларүйренеді:
Кейбір табиғи қышқылдар мен сілтілердің «қышқылдық» және «сабындылық» ортасын және индикаторларды  біледі
Оқушылардың көбісі үйренеді:
Табиғи қышқылдар мен негіздердің ортасын анықтау үшін,  индикаторлардықолдануды түсінеді.
Кейбір оқушылар үйренеді:
Табиғи қышқылдар мен сілтілердің ортасын, индикаторлардың көмегімен анықтап қорытынды жасайды.
Тілдікмақсаттар Пәнге қатысты лексика мен терминология

Қышқыл,сілті,индикатор, лакмус, фенолфталеин, метилоранж

 

Оқытудың тілдік мақсаты:

Қышқылдар,сілтілер,индикаторлармен танысып,қышқыл мен негізді салыстыра келе жұптық жұмыс істей (айтылым, тыңдалым және жазылым дағдыларын) алады

Диолог құруға/жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Қасиеттері қарама-қарсы күрделі заттар …………..  ,    ………….  .

Қышқыл мен сілті ерітінділері әсерінен түсі өзгеретін     заттар  ……….

Жиі қолданылатын индикаторлар……..   ,  ………   , ………

Құндылықтарды

дарыту

Ынтымақтастықта жұмыс жасау, ой пікірлерімен бөлісу, өз ісіне жауапкершілікпен қарау дағдыларын дамыту,зерттеушілік дағдыларын қалыптастыру
АКТ қолданудағдылары Білу, түсіну, анықтау,қолдану
Бағалау критерийі Оқушы оқу мақсатына жетті, егер:Кейбір табиғи қышқылдар мен сілтілердің «қышқылдық» және «сабындылық» қасиеттерін білді. Индикаторларды қолданып «қышқылдық» және «сабындылық» ортаны анықтады.Табиғи қышқылдар мен сілтілер ортасын анықтап қорытындылады.
Пәнаралық байланыстар Биология– жеміс-жидектер, көкеністер, жәндіктерде кедесетін қышқылдар

География– қазба байлықтардан сілтілердің, қышқылдардың түзілуі

Қосымша білім Химиялық реакцияны және олардың жүру нәтижесінде реакцияның төрт  типін біледі
Сабақбарысы
Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері, уақыты Сабақтағыжоспарланғаніс-әрекет
Мұғалім іс-әрекеті

 

Ресурстар
Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру

1.     Психологиялық ахуал (сыныптың көңіл-күйіне байланысты)

Керемет Тамаша

Орташа 

 

2.Топқа бөлу. Химиялық реакцияның типті жазылған сөзді мозайкамен құрастыру бойынша 3-топқа бөлемін

 

 

Флипчарт

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

қима қағаздар

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың ортасы                    5 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20 мин

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тапсырма. «Ой қозғау» сұрақтары

1.      Тапсырма  Қызығушылықты ояту мақсатында кестемен жұмыс

Ba  +  2H2O  =  Ba(OH)+  H2  
3Ca  +  2P  =  Ca3 P2  
Ca(HCO)2=CaCO3+H2 O+CO2  
MgCO3+2HCL=MgCL2+H2 O+CO2  

1.Реакция типін анықта?

2.Химиялық реакцияға қатысатын заттарды көрсет?

3. Реакция нәтижесінде түзілетін өнімді көрсет?

тақырыпты ашу үшін/ 3 топқа лимон тіліктерін,құрт кесектерін және қатты ашыған қымыз берілді

Бағалау критерийі:Химиялық реакцияның типін білді.

Дескриптор: 1. Химиялық реакцияның типін ажырады

2.      Реагентпен  өнімді біледі.

Кері байланыс «Бас бармақ» әдісі бойынша

 

 

 

 

 

 

 

2.Тапсырма. «Галерея» әдісі

Үш топ берген тапсырма бойынша постер құрып, қорғайды

 I-топ 1-тапсырма.Табиғи Қышқылдар

 

               Алма                                         Лимон   

 

Сүт қышқылы                   Құмырсқа қышқылы

 

II-топ. 2-тапсырма. Қышқылдарға қасиеті қарама-қарсы

заттар-?

                       Сілтілік металдардың гидроксидтері

КОН калий гидорксиді             NaOH натрий гидроксиді

 

LiOHлитий гидроксиді

III-топ 3-тапсырма. Қышқыл мен  негізді анықтайтын

заттар-?

 

 

 

Бағалау критерийі:

1. Қышқылдар,  негіздер, индикаторды біледі

2.Табиғатта кездесетін қышқылдар мен негіздердің

айырмашылын түсінеді.

3.Синтездік жолмен  алынатын  қышқылдар мен сілтілерді

элементтің қай тобынан алынғанын ажыратады.

Дескрипторлар:

1.Табиғатта кездесетін қышқылдарды негіздерді біледі

2.Синтездік жолмен элементтің қай тобынан алуға

болатынынтүсінді

3.Қышқылдарға, негіздерге тән қасиеттерге жалпы

сипаттама береді;

Кері байланыс: «Бағдаршам» әдісі бойынша

Рефлексия. «Бағдаршам»

Бүгінгі сабақты түсінбедім. Қызыл

Сабақтың кейбір тұсын түсіндім .Сары

Бүгінгі сабақ маған ұнады, барлығын түсіндім. Жасыл

Эксперименттік бөлім     БББ әдісі

Білемін Білдім Білгім келеді
 

 

 

   

3-тапсырма. Жұптық жұмыс/ Зертханалық тәжірибе

№8 Ерітінділердің қышқылдық, негіздік ортасын

 анықтау

 

Реактивтер Құрал-жабдықтар
1.Натрий гидроксиді (NaOH)

2.Тұз қышқылы (HCL)

1.Сынауықтар

2.Индикаторлар ерітінділері: лакмус,метилоранж,фенолфталеин

3.Әмбебап индикатор қағазы

 

Берілген кестені толтыру үшін ортасы зерттелетін

заттардың ерітінділерін төрт сынауыққа құйып алыңдар

әрқасысынаиндикатормен әсер етіп, түстерінің

өзгергенін бақылап кестені толтыру

Заттар лакмус метилоранж Фенол

фталеин

Әмбебап индикатор қағазы
1 Су        
2 Натрий гидроксиді        
3 Тұз қышқылы        

 

Дескриптор

КТ сақтай отырып тәжірибені жасау

-айырмашылықтарын бақылау

-кестені дұрыс толтыру

Кері байланыс: «Тазалық» әдісі бойынша

 

Рефлексия.

 

 

 

Плакат,

маркер,

лимон,алма

құрт,қымыз

 

 

 

Үлестірме материал

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Үлестірме материал

 

 

 

 

 

Қима қағаздар.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Үлестірме материал

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Үлестірме материал

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Сабақтың аяғы

5 мин

Саралау–оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз? Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы
Сабақ мақсатын саралай келе мен сабағымды білу, түсіну, қолдану, қорытындылау кезеңдері бойынша жүргізуді жоспарладым.

4 тапсырма  орындауға жоспарладым. Бұл тапсырмалардың ішінен 1-3 тапсырмалар иттоптық жұмыста, ал біреуі жұптық зертханалық жұмыс «Галерея» тәсілінде  тапсырмаларды орындау барысында оқушыларға көбірек қолдау көрсете аламын.

Ал сынып оқушыларының ішіндегі қабілетті оқушыларды постер жасау барысында қадағалаймын, қабілеті жоғары оқушыларға деңгейіне қарай күрделі тапсырамалар беру,

топтық,жұптық тапсырмаларды орындау барысында қадағалап кері байланыс арқылы саралаймын

«Ой қозғау»,

«Галерея»

«Эксперименттік бөлім»,

«Пирамида» әдісі

«Тазалық»әдіс

Топтық бағалау ,өзін-өзі бағалау

«Бағдаршам»әдісі

«Бас бармақ» әдісі

Мұғалімнің мадақтауы.

 

 

1.Оқу бөлмесінің таза, жарық,желдетілген

2.Оқу құралдары керекті ресурстар өз орнында техрикалық қауіпсіздігі сакталған

3.Қолданылған жемістер,тағам түрлері ескірмеген

4. Уақытында сергіту сәтін өткізу

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.  

 

 

 

 

 

Сабақтың тақырыбы:

№8 зертханалық  тәжірибе «Хлорсутек қышқылының бейтараптану реакциясы»

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:   

СЫНЫП:  6

 

Қатысқан оқушылар  саны:

 

Қатыспаған оқушылар саны: 0
Сабақ негізделген оқу мақсаттары 8.3.4.3 -рН шкаласы  негізінде әмбебап индикаторды қолданып, сілтілер мен қышқылдарды анықтай алу

8.3.4.4 -«антацидтік заттарды» қолдану мысалында қышқылдардың бейтараптануын түсіну

Сабақ  нәтижесі:

 

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды.  Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен  жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.
Тілдік құзіреттілік  «Хлорсутек қышқылының бейтараптану реакциясы»
Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі.
Алдыңғы оқу Табиғи қышқылдар мен негіздер. Индикаторлар.

 

Сабақтың жоспары
Жоспарланғануақыт Сабақ барысы : Бағалау түрлері
Басталуы

5  минут

Бағалау парақшасымен таныстыру

Топтарға бөлу.

Себетпен конфет әкелу. Оқушыларға себеттен конфет алуларын сұраймын.Конфеттің түрлеріне қарай 3 топқа бөлініп отырады.

 

1-топ «Сары кәмпиттер»

2-топ «Көк кәмпиттер»

3-топ «Қызыл  кәмпиттер»

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Қызыл гүлім-ай» би

 

 

Тапсырманы орындаған әр балаға конфеттер беріп отырамын.

Жаңа білім

10 минут

 

 

 

 

 

Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

 

«Сақина салмақ ойыны»

Балалар біз бүгін сақина салмақ ойынын ойнаймыз. Бұл ойынның бүгіінгі ерекшелігі кімнің   қолында сақина қалса менің сұрағыма жауап береді?

 

 

 

 

 

Оқулық,

мәтіндер.

Ортасы

10 минут

 

 

 

 

 

 

Қолдану

№8 зертханалық  тәжірибе

«Хлорсутек қышқылының бейтараптану реакциясы»

Талдау

«Ыстық орындық» орындық әдісі

(Бір оқушы алдыңғы жақта, орындықтар оны айнала қоршай орналастырылады.

Жаттығудың сипаттамасы:

 

Бір оқушы алға шығып өз пікірін айтып және тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді. Сұрақты анағұрлым мазмұнды қылу үшін, оқушылар белгілі бір пікір бойынша бірлесіп алға шығып сөйлей алады.

 

Оқулық,қабырғаға ілінген  ватмандар, түрлі-түсті маркерлер

«Ыстық орындық» орындық әдісі, сұрақтар, орындық.

Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу

 

Оқушылар би билеп сергіп қалады.
Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Синтез  

Графикалық органайзер: «Балық қаңқасы» диаграммасы

 

Бағалау

 

5 минут

 

 

 

 

 

 

Кері байланыс

3 минут

Кері байланыс кемесі
Қосымша ақпарат
Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

 

 

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

 

САБАҚ:

Сұйылтылған қышқылдардың металдармен әрекеттесуі.

№9 зертханалық  тәжірибе

«Мырыштың сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттесуі».

№10 зертханалық  тәжірибе

«Сутекке сапалық реакция»

Мектеп:
Күні: Мұғалімнің есімі:

 

СЫНЫП: 8 Қатысқандар саны: Қатыспағандар: 0
Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

8.2.2.1 -сұйылтылған қышқылдардың қолдану аяларын және олармен жұмыс жасау ережелерін атау

8.2.2.2 -сұйылтылған қышқылдардың әртүрлі металдармен реакцияларын зерттеу және сутек газының сапалық реакциясын жүзеге асыру

Сабақ мақсаттары Барлық оқушылар:
·         Оқулықта  берілген тапсырмаларды орындайды. Тақырыпты меңгереді.
Оқушылардың басым бөлігі:
·         Тақырыптың  маңызы туралы  дәлелдеп айтып бере алады.
Кейбір оқушылар:
·         Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.
Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады.

Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік құзіреттілік  

Сұйылтылған қышқылдардың металдармен әрекеттесуі.

«Мырыштың сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттесуі».

«Сутекке сапалық реакция»

Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі,тарих.
Алдыңғы тақырып №8 зертханалық  тәжірибе «Хлорсутек қышқылының бейтараптану реакциясы»
Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде

жоспарланған жаттығулармен қатар,

ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар
Басталуы  5 минут

 

Топқа бөлу2 минут

Себетпен конфет әкелу. Оқушыларға себеттен конфет алуларын сұраймын.Конфеттің түрлеріне қарай 3 топқа бөлініп отырады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

3 минут

«Қызыл гүлім-ай» би

1-топ «Сары кәмпиттер»

2-топ «Көк кәмпиттер»

3-топ «Қызыл  кәмпиттер»

 

Ортасы   20 минут Білу және түсіну 10 минут

Топтарға тапсырма:

(Мәтін бөліктерін тарату)

Оқулықтағы тапсырмаларды топтарға бөлу

Сұйылтылған қышқылдардың металдармен әрекеттесуі.

№9 зертханалық  тәжірибе

«Мырыштың сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттесуі».

№10 зертханалық  тәжірибе

«Сутекке сапалық реакция»

Қолдану 8 минут  «Интервью» әдісі

 

Жалпыға арналған тапсырма:

Оқушылар тақырып аясында сұрақтар құрастырады. Сұрақтар тақтаға ілінеді. Оқушылар бір-бірінің сұрақтарына жауап береді.

 

 

«Әлемді шарлау» әдісі арқылы түсіндіріледі.

«Интервью» әдісі

Оқушылар өз оайларын стикерлерге жазып жабыстырады.

Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу

«Қыдырып қайтайық!» биі

 

Аяқталуы  20 минут Синтез

Екі түрлі түсініктеме күнделігі.

Оқушылардан дәптердің бетін (не таратылып берген парақты) ортасынан вертикаль сызықпен бөлу сұралады. Мәтінді оқу барысында олар:

 

Бөліктің оң жағына Сол жағына
Мәтіндегі қатты әсер еткен тұстарды, үзінділерді жазады. Сол әсер еткен үзінділер жайлы пікір жазады (нені еске түсіреді, себеп-салдары қандай, қандай сұрақ бар т.б.)

 

 

 

 

Оқушылар кестемен жұмыс жасайды

Қосымша ақпарат

 

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

«Менің көңіл-күйім баспалдағы»

Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!», «Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін», «Нашар» деп аталады.

 

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

 

Сабақтың тақырыбы:

Сұйылтылған қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі.

№ 3 практикалық жұмыс

«Сұйылтылған қышқылдар мен карбонаттардың әрекеттесуі. Көмірқышқыл газына сапалық реакция»

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:   

СЫНЫП:  6

 

Қатысқан оқушылар  саны:

 

Қатыспаған оқушылар саны: 0
Сабақ негізделген оқу мақсаттары 8.2.2.4 -кейбір карбонаттардың сұйылтылған қышқылдармен реакцияларын зерттеу жәнекөмірқышқыл газының сапалық реакциясын жүзеге асыру
Сабақ  нәтижесі:

 

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды.  Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен  жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.
Тілдік құзіреттілік  

 

Сұйылтылған қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі.

№ 3 практикалық жұмыс

«Сұйылтылған қышқылдар мен карбонаттардың әрекеттесуі. Көмірқышқыл газына сапалық реакция»

Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі.
Алдыңғы оқу Сұйылтылған қышқылдардың металдармен әрекеттесуі.

«Мырыштың сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттесуі».

«Сутекке сапалық реакция»

Сабақтың жоспары
Жоспарланғануақыт Сабақ барысы : Бағалау түрлері
Басталуы

5  минут

Ұйымдастыру кезеңі  2 минут

Топтарға бөлу. «Қағаз қиындылары»

Бірнеше құттықтау қағаздарын  топ құрамындағы оқушылар саны бойынша  беске, алтыға жыртып, оларды араластырып, оқушыларға таратып беру керек. Оқушылар қиықтарды құрастырып бүтін сурет шығарады. Сол арқылы топтарға бөлінеді.

 

Психологиялық ахуал қалыптастыру:  3 минут

«Өзі туралы кластер» тренинг

Оқушылар танысу үшін өздері туралы кластерлер құрастыруы керек.  Олар парақтың ортасындағы шеңберге  өз есімдерін жазып, одан таралатын шеңберлерге  өздерінің өмірінде маңызы бар  бес негізгі рөлін жазады. Мысалы: Жанұяның еркесі, адал дос т.б

 

1-топ:

Жазушылар

2-топ: Зерттеушілер

3-топ: Суретшілер

 

«Өзі туралы кластер» тренинг, қағаздар, қалам.

Жаңа білім

10 минут

 

 

 

 

 

Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

 

 «Жариялау» әдісі

(Әрбір топ берілген сұрақ бойынша  өз позициясын жариялау керек. Бұл үшін топ ішінен спикер берілген уақыт ішінде (5 мину) басқа қатысушылар  алдында сөйлеп, топ ұстанымын жеткізеді.)

Сұйылтылған қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі туралы не білесіңдер?

 

 

 

 

 

 

Оқулық,

мәтіндер.

Ортасы

10 минут

 

 

 

 

 

 

Қолдану

Оқулықтағы тапсырмаларды орындау

Сұйылтылған қышқылдардың карбонаттармен әрекеттесуі.

№ 3 практикалық жұмыс

«Сұйылтылған қышқылдар мен карбонаттардың әрекеттесуі. Көмірқышқыл газына сапалық реакция»

 

Талдау

«Ыстық орындық» орындық әдісі

(Бір оқушы алдыңғы жақта, орындықтар оны айнала қоршай орналастырылады.

Жаттығудың сипаттамасы:

Бір оқушы алға шығып өз пікірін айтып және тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді. Сұрақты анағұрлым мазмұнды қылу үшін, оқушылар белгілі бір пікір бойынша бірлесіп алға шығып сөйлей алады.

 

 

Оқулық,қабырғаға ілінген  ватмандар, түрлі-түсті маркерлер

 

«Ыстық орындық» орындық әдісі, сұрақтар, орындық.

 

Сергіту сәті

2 минут

«Қара жорға» биі видеожазба
Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Синтез  «Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі

 

 

 

 

 

 

 

Бағалау

 

5 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кері байланыс

3 минут

Бағалау парақшасы  Дұрыс жауапқа 5 балл.

 

Оқушының аты-жөні «Жария

лау» әдісі

«Салыстыру кестесі» «Ыстық орын

дық» орындық әдісі

«Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі Балл
           
           
           
           
           
           

 

«Рефлексиялық шеңбер»

Оқушылар шеңберге тұрып, төмендегі сұрақтарға жауап береді.

Сабақ барысында көңіл-күйіңіз қандай болды? Неліктен?

Бүгін не білдіңіз? Сіз үшін не жаңалық болды?

Сабаққа қатысуыңызды қалай бағалайсыз?

Сабақта қандай қиындықтар туындады?

Сабақ аяқталғанда көңіл-күйіңіз қандай? Неліктен?

 

Бағалау парақшасы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Рефлексиялық шеңбер

 

Қосымша ақпарат
Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

 

 

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

 

Сабақтың тақырыбы:

Химиялық элементтердің периодтық кестелерін құру тарихы

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:   

СЫНЫП:  6

 

Қатысқан  оқушылар  саны:

 

Қатыспаған  оқушылар саны: 0
Сабақ негізделген оқу мақсаттары 8.2.1.1 -И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс,

Д.И. Менделеевтің еңбектерінің мысалында элементтердің жіктелуін білу және салыстыру

Сабақ  нәтижесі:

 

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды.  Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен  жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.
Тілдік құзіреттілік Химиялық элементтердің периодтық кестелерін құру тарихы
Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі.
Алдыңғы оқу «Сұйылтылған қышқылдар мен карбонаттардың әрекеттесуі. Көмірқышқыл газына сапалық реакция»
Сабақтың жоспары
Жоспарланғануақыт Сабақ барысы : Бағалау түрлері
Басталуы

5  минут

 

Сәлемдесу.

Топқа бөлемін : «Билеттер арқылы» топқа бөлінеді. Оқушыларды  кассадан  билеттер алып, 1,2,3 вагондарға бөлініп отрады.

 

 

Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Қызыл гүлім-ай» би

Сынып реттілігін қадағалау.

Оқушыларды түгелдеу. Оқу құралдарын байқау.

Бір-бірімізді тыңдаймыз десек 1 рет қол шапалақтаймыз!

Ұйымшыл боламыз десек 2 рет

Белсенділік танытамыз десек 3 рет шапалақтаймыз!

1-топ:

«Бақыт» вагоны

2-топ:

«Сүйіспеншілік» вагоны

3-топ:

«Жарқын өмір» вагоны

«Қызыл гүлім-ай» би билету.

Жаңа білім

10 минут

 

 

 

 

 

Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

Период дегеніміз — атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасқан элементтер қатары. Период сілтілік металдан басталып салғырт (инертті) элементтен аяқталады.
Химиялық элементтердің периодтық жүйесі Элементтердің әртүрлі қасиеттерінің атом ядросы зарядына тәуелділігін белгілейтін химиялық элементтердің жіктелу реті. Жүйе атақты орыс химигі Д. И. Менделеевтің 1869 жылы ашқан периодтық заңының графикалық түрде бейнеленуі болып табылады. Оның бастапқы нұсқасын Д. И. Менделеев 1869 — 1881 жылдары шығарған еді және бұл нұсқасында элементтердің қасиеттерінің олардың атомдық массасына тәуелділігін қөрсеткен еді.
Алғашқы кестеде Менделеев әлі ашылмаған бірнеше элементтер бар екенін болжап, оларға кестеде тиісті орын қалдырып, кейбір қасиеттерін күні бұрын айтып берді. Сондай болжанған “экоалюминий” (1885 ж. француз химигі П. Лекок де Буабордан ашқан қазіргі галлий Ga), “экабор” (швед ғалымы Л. Нильсон 1889 ж. ашқан скандий Sc) және “экасилиций” (1886 ж. неміс ғалымы К. Винклир ашқан германий Ge) элементтері кейін ашылды. Сонымен қатар Менделеев марганецке (қазіргі технеций Тс және рений Re), теллурге (полоний Ро), йодқа (астат At), цезийге (франций Fr), барийге (радий Ra), танталға (протактиний Ра) ұқсас элементтердің бар екенін айтқан. Күні бұрын болжанған қасиеттер мен анықталған қасиеттердің дәл келуі Менделеевтің периодты заңын дүние жүзі ғалымдарына танытты. Радиоактивтік ыдыраудың (1806), рентген сәулелерінің (1895) ашылуы, неміс физигі М. Планктің сәуле шығарудың кванттық теориясын (1900), ағылшын физигі Э. Резерфордтың атомның планетарлық моделін (1911) жасауы, Н. Бордың атомның құрылыс теориясын ұсынуы (1913) атомның күрделі табиғаты мен периодтық жүйе құрылымының физ. мәнін түсіндірді. Ағылшын физигі Г. Мозли еңбектерінің нәтижесінде Менделеев ұсынған әр элементтің рет нөмерінің оның ядро зарядымен тең болуы, сондай — ақ атомдағы электрондар санының анықталуы, олардың орналасуындағы периодтық заңның тұтастай ішкі сырын ашты. Бор теориясын әрі қарай неміс физигі А. Зоммерфельдтің дамытуы, кейін швейцариялық физик В. Паули принципінің шығуы электрондық әр қабықта орналасу заңдылығын анықтады. Қазіргі Э. п. ж. 126 хим. элементті қамтиды, олардан трансуран элементтері (Z – 93 – 110) және кейбір элементтер Z – 43 (Tc), 61 (Pm), 85 (At), 88 (Fr) жасанды жолмен алынған. Менделеев периодтық жүйені жасағаннан бері оны кеңістікте немесе жазықтықта орналастырудың графиктік әр түрлі нұсқалары ұсынылғанмен, Менделеевтің ықшамды қысқа және ұзын периодты кесте түріндегі нұсқасы көбірек қолданылады.
Д. М. менделеев териодтық жүйесінде
8 период \ үлкен және кіші\
10 қатар
8 топ \негізгі және қосымша\
Оқулықтағы периодтық жүйенің анықтамасын жазып алу.

 «Жариялау» әдісі

(Әрбір топ берілген сұрақ бойынша  өз позициясын жариялау керек. Бұл үшін топ ішінен спикер берілген уақыт ішінде (5 мину) басқа қатысушылар  алдында сөйлеп, топ ұстанымын жеткізеді.)

 

 

 

 

 

 

Оқулық,

мәтіндер.

Ортасы

10 минут

 

 

 

 

 

 

Қолдану

Оқулықта берілген тапсырмаларды орындау.

Алғашқы кестеде Менделеев әлі ашылмаған бірнеше элементтер бар екенін болжап, оларға кестеде тиісті орын қалдырып, кейбір қасиеттерін күні бұрын айтып берді. Сондай болжанған “экоалюминий” (1885 ж. француз химигі П.Лекок де Буабордан ашқан қазіргі галлий Ga), “экабор” (швед ғалымы Л.Нильсон 1889 ж. ашқан скандий Sc) және “экасилиций” (1886 ж. неміс ғалымы К.Винклир ашқан германий Ge) элементтері кейін ашылды. Сонымен қатар Менделеев марганецке (қазіргі технеций Тс және рений Re), теллурге (полоний Ро), йодқа (астат At), цезийге (франций Fr), барийге (радий Ra), танталға (протактиний Ра) ұқсас элементтердің бар екенін айтқан. Күні бұрын болжанған қасиеттер мен анықталған қасиеттердің дәл келуі Менделеевтің периодты заңын дүние жүзі ғалымдарына танытты. Радиоактивтік ыдыраудың (1806), рентген сәулелерінің (1895) ашылуы, неміс физигі М.Планктің сәуле шығарудың кванттық теориясын (1900), ағылшын физигі Э.Резерфордтың атомның планетарлық моделін (1911) жасауы, Н.Бордың атомның құрылыс теориясын ұсынуы (1913) атомның күрделі табиғаты мен периодтық жүйе құрылымының физ. мәнін түсіндірді. Ағылшын физигі Г.Мозли еңбектерінің нәтижесінде Менделеев ұсынған әр элементтің рет нөмерінің оның ядро зарядымен тең болуы, сондай-ақ атомдағы электрондар санының анықталуы, олардың орналасуындағы периодтық заңның тұтастай ішкі сырын ашты. Бор теориясын әрі қарай неміс физигі А.Зоммерфельдтің дамытуы, кейін швейцариялық физик В.Паули принципінің шығуы электрондық әр қабықта орналасу заңдылығын анықтады. Қазіргі Э. п. ж.126 хим. элементті қамтиды, олардан трансуран элементтері (Z – 93 – 110) және кейбір элементтер Z – 43 (Tc), 61 (Pm), 85 (At), 88 (Fr) жасанды жолмен алынған. Менделеев периодтық жүйені жасағаннан бері оны кеңістікте немесе жазықтықта орналастырудың графиктік әр түрлі нұсқалары ұсынылғанмен, Менделеевтің ықшамды қысқа және ұзын периодты кесте түріндегі нұсқасы көбірек қолданылады.

Түсіндіру.

Топтық, жеке жұмыс жүргізу.

Дәптермен жұмыс.

 

Оқулық,қабырғаға ілінген  ватмандар, түрлі-түсті маркерлер

Топтық жұмысқа арналған ресурстар

Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу

 

Оқушылар би билеп сергіп қалады.
Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Ой қорытыу

БББ кестесі

Білгенім Білдім Білгім келеді
     

 

 

 

 

 

Таақырып бойынша түйген білімдерін жазады.
Бағалау

 

5 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кері байланыс

3 минут

«Білім қоржыны» кері байланыс  

Сабақтан алған әсерлерін стикерге жазып, қоржындарға жабыстырады.

Қосымша ақпарат
Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

 

 

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

 

 

Сабақтың тақырыбы:

Периодтық кестенің құрылымы

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:   

СЫНЫП:  6

 

Қатысқан оқушылар  саны:

 

Қатыспаған оқушылар саны: 0
Сабақ негізделген оқу мақсаттары 8.2.1.2 -периодтық кестенің құрылымын  білу және сипаттау: топтар мен периодтар
Сабақ  нәтижесі:

 

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды.  Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады:

Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен  жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.
Тілдік құзіреттілік Периодтық кестенің құрылымы
Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі.
Алдыңғы оқу Химиялық элементтердің периодтық кестелерін құру тарихы
Сабақтың жоспары
Жоспарланғануақыт Сабақ барысы : Бағалау түрлері
Басталуы

5  минут

Бағалау парақшасымен таныстыру

Топтарға бөлу.

 

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Аялы алақан»

Мақсаты: жылылық, сенімділік деңгейін, еркіндікті дамыту.

Нұсқаулық: қатысушылар шеңбер болып отырады. «Бүгінгі сабақтан не алғыңыз, не көргіңіз келеді?» — сұрағын оқушыларға қойып, сұрақтарға жауап алу. Бастапқы қатысушы жанындағы көршісінің қолын ұстайды. Тренинг шеңбер бойымен жалғасады. (Тренинг соңында қатысушылар дөңгеленіп қолдарын ұстайды)

 

 

Оқушылар қорапшадан өздеріне ұнайтын түске сай маркерлер алады.

 

 

 

 

 

 

 

«Аялы алақан»

Тренинг.

Жаңа білім

10 минут

 

 

 

 

 

Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

«Көшбасшы және тыңдаушылар» әдісі

Берілген жаңа тақырыпты түсіндіру үшін сыныптан өз еркімен бір оқушы Көшбасшы ретінде өзін ұсынады. Көшбасшының қалауынша мәтінмен жұмыс жүргізу.

 

 

 

 

 

Оқулық,

мәтіндер.

 

 

 

 

«Көшбасшы және тыңдаушылар» әдісі

 

Ортасы

10 минут

 

 

 

 

 

 

Қолдану

Жоспар:

1.Периодтық жүйенің құрылымы

2.Период пен топтың жіктелуі

3.Энергетикалық деңгейлердің құрылысымен  таңыстыру

4.Химиялық элементтерге  сипаттама

«Менің  көңіл — күйім»
Сабаққа  дейін ——————— Сабақтан  кейін
Жақсы ——— Орташа ————- Көңіл – күйім  жоқ
(Әр  оқушыға таратылады.)

                         

Химиялық элементтердің

периодтық   жүйесі

 

Химиялық элементтердің

атом құрылысы

 

Элементтердің реттік нөмірі

 

Ядроның оң заряды, протондар және   электрондар саны

 

Период нөмірі

 

Электрондық қабат саны

 

Топ нөмірі Сыртқы қабатағы электрон саны (негізгі топша үшін)

 

Электрон бұлты болатын кеңістікті орбиталь деп атаймыз

Электрондық қауыз:

Атомның барлық электрондары жиналып электрондық қауызын құрайды.Өзара энергиясы жуық электрондар атомның электрондық қабатын түзеді.Электрондық қабаттар рет нөміріне қарай 1,2,3,4… деп белгіленеді.Әр қабаттағы орбитальдардың өзіндік энергиясы мен пішіндері болады.Шар тәрізді электрон бұлтын s-электрондар деп, ал орбитальдарды s-орбиталь д.а.

Кейбір электрондар ядро маңында гантель тәрізді бұлт түзіп қозғалады, ондай электрондар p – орбитальдарын береді. Кеңістікте координаттардың 3 осі (x,y,z) бойынша орналасатындықтан рx,рy,рz орбитальдары деп бөлінеді

 Электрондық бұлттарды толтыру ережесі келесі:

Электрондық бұлттарды толтыру ережесі келесі:

1. Ең алдымен элемент атомында қанша электрон бар екендігін анықтап алу. Ол үшін сол элементтің ядро зарядын білсек болғаны, ол Д.И. Менделеевтің периодтық жүйедегі элементтің реттік нөміріне тең.             Реттік нөмірі (ядродағы протон саны) барлық атомдағы электрон санына тең.

2. Бар электронмен 1s – орбитальдан бастап ұяшықтарды толтырамыз. Әрбір ұяшықта 1 не 2 электрон бола алады. Бір ұяшықта орналасқан екі электронды қарама – қарсы бағдаршамен белгілілейді .

3. Элементтің электрондық формуласын жазамыз.

Электрондық бұлттарды толтыру ережесі келесі:

Электрондық бұлттарды толтыру ережесі келесі:

1. Ең алдымен элемент атомында қанша электрон бар екендігін анықтап алу. Ол үшін сол элементтің ядро зарядын білсек болғаны, ол Д.И. Менделеевтің периодтық жүйедегі элементтің реттік нөміріне тең.             Реттік нөмірі (ядродағы протон саны) барлық атомдағы электрон санына тең.

2. Бар электронмен 1s – орбитальдан бастап ұяшықтарды толтырамыз. Әрбір ұяшықта 1 не 2 электрон бола алады. Бір ұяшықта орналасқан екі электронды қарама – қарсы бағдаршамен белгілілейді    .

3. Элементтің электрондық формуласын жазамыз.

 

Электрондық деңгей (n) Осы деңгейде электронның деңгейі
1 2
2 8
3 18
4 32

 

Электрон бұлтының пішіні
  s p d f
Пішіні

 

Сфералы

(шар тәрізді)

Сегіздік

(гантель)

 

Күрделі пішінді

 

Күрделі пішінді

 

Бір деңгейде бола алатын электрон саны 2 6 10 14

 

Талдау

«Ыстық орындық» орындық әдісі

(Бір оқушы алдыңғы жақта, орындықтар оны айнала қоршай орналастырылады.

Жаттығудың сипаттамасы:

 

Бір оқушы алға шығып өз пікірін айтып және тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді. Сұрақты анағұрлым мазмұнды қылу үшін, оқушылар белгілі бір пікір бойынша бірлесіп алға шығып сөйлей алады.

 

Оқулық,қабырғаға ілінген  ватмандар, түрлі-түсті маркерлер

«Ыстық орындық» орындық әдісі, сұрақтар, орындық.

Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу

 

Оқушылар би билеп сергіп қалады.
Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Синтез

«Таңда да таста» әдісі

https://www.akavideos.com/watch?v=RAo-zw5U8gQ

 

«Таңда да таста» әдісі

Бағалау

 

5 минут

 

 

 

 

 

 

Кері байланыс

3 минут

«Жетістік» баспалдағы. Кері байланыс парағы. «Жетістік» баспалдағы.
Қосымша ақпарат
Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

 

 

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

САБАҚ:

Салыстырмалы атомдық масса

Мектеп:
Күні: Мұғалімнің есімі:

 

СЫНЫП: 8 Қатысқандар саны: Қатыспағандар: 0
Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

8.1.2.8 -Жердегі элементтердің басым бөлігі планеталардың қалыптасу кезінде пайда болған изотоптар қоспасы түрінде кездесетіндігін түсіну

8.1.2.9 -табиғи изотоптары бар химиялық элементтердің атомдық массалары бөлшек сан болатындығын түсіну

8.1.2.10 -салыстырмалы атомдық массаның анықтамасын білу

Сабақ мақсаттары Барлық оқушылар:
·         Оқулықта  берілген тапсырмаларды орындайды. Тақырыпты меңгереді.
Оқушылардың басым бөлігі:
·         Тақырыптың  маңызы туралы  дәлелдеп айтып бере алады.
Кейбір оқушылар:
·         Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.
Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады.

Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік құзіреттілік  

Салыстырмалы атомдық масса

Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі,тарих.
Алдыңғы тақырып Периодтық кестенің құрылымы
Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде

жоспарланған жаттығулармен қатар,

ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар
Басталуы  5 минут

 

Топқа бөлу 2 минут

 

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

«Көрші»

Мақсаты: әрбір қатысушының сол топтың бір мүшесі екендігін сезінуі, бір-біріне жылылық сыйлау.

Нұсқаулық:

Көршіңді оң жақтан құшақта,

Көршіңді сол жақтан құшақта.

Оң жақтағы көршіңе бір жымиып,

Сол жақтағы көршіңе бір жымиып,

Бүгінгі тренинг барысы,

Біз үлкен отбасы.

 

Жіпте жайылған фотосреттерді алып, түріне сай топтарға бөлінеді.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Көршілер қимыл – қозғалыстар арқылы жаттығуды жасайды)

Ортасы   20 минут Білу және түсіну 10 минут

Топтарға тапсырма:

(Мәтін бөліктерін тарату)

Оқулықтағы тапсырмаларды топтарға бөлу

Атомдардың массасын граммен не килограммен өлшеуге бола ма?

Атомдардың массасы өте кіші болғанымен олардың сандық мәні дәлдікпен анықталған. Мысалы ең жеңіл атом атом сутегінің атомдық массасы:

mа (H)=1.66*10-24 г немесе 1,66*10-28кг Оттегінің массасы одан 16 есе ауыр:

mа (O)=2.66*10-23 г немесе 2,66*10-26 кг-ға тең.

Мынадай сандарды пайдалану ыңғайсыз. Сондықтан атомдық массаны өлшеу үшін арнайы өлшем бірлігі, массаның атомдық бірлігі (м.а. б) қолданылады .

Массаның атомдық бірлігі (м.а. б.) бұл көміртегінің 1/12 атомдық массасына тең. Көміртегі атомның массасы:

2,0*10-26г немесе2,0*10-26кг,ал мұның 1/12 бөлігі

20*10-26kг =1.66*10-28кг =1,66*10-24г.

Осы мәнді м.а.б. деп аламыз. Бір атомдық масса бірлігіне тең сандық мәнді салыстырмалы атомдық масса деп анықтама беріледі. Салыстырмалы атомдық масса өлшемсіз шама екенін және оны (индексі ағылшын тілінде relative- «салыстырмалы » деген мағына береді ).

Мысалы оттегі үшін:

Ar=2.66*10-23 = 16

0.66*10-23

массасының атомдық бірлігімен (м.а.б.) алынған атомдар массасынан салыстырмалы атомдық массаның өлшемсіз шамасын ажырата білу керек.

мысалы; mа (H)=1м.а.б. Аr (H) =1

та (O)=16 м.а.б. Ar (O ) =16

та (S)=32 м.a.б. Ar (S) =32

Демек сутегі атомның массасы көміртегі атомның массасына 1/12 бөлігіне тең екенін, ал оттегі ал оттегі атомның массасы 16 есе, күкірт 32 есе бұл масадан ауыр екенін көрсетеді.

Химиялық формула

жай және күрделі

Химиялық формула — заттың құрамын химиялық элемент таңбалары және индекстер көмегімен шартты түрде бейнелеу.

Заттың салыстырмалы молекулалық массасы, берілген зат молекуласының массасы көміртек атомы массасының 1/12 бөлігінен неше есе ауыр екенін білдіреді.

Химиялық формула арқылы салыстырмалы молекулалық массасын табамыз:

Мr (H2O) = (2•1)+16=18

Бірнеше мысалдармен түсіндіріледі.

Қолдану 8 минут  Постер жасату.

 

Жалпыға арналған тапсырма:

Оқушылар жаңа білімге сай оқулықты қолдана отырып өз түсінгендерін постерге түсіреді.

 

«Әлемді шарлау» әдісі арқылы түсіндіріледі.

 

Постер жасату.

Оқушылар өз ойларын постерге жазып оқып береді.

Сергіту сәті

2 минут

«Қыдырып қайтайық!»

би билеу

«Қыдырып қайтайық!» биі

 

Аяқталуы  20 минут Синтез

1. Оттегі атомы массасынан салыстырмалы атомдық массасы көп болатын үш элементті көрсету.

2. Қандай мақсатта химияға «салыстырмалы атомдық масса» ұғымы енгізілген?

3. Салыстырмалы молекулалық масса дегеніміз не? Осы анықтаманы айқындайтын формуланы жазу.

 

«Алтын балыққа арналған аквариум» әдісі

Оқушыларға жасырын суреттер таратылады, кімге балық түссе, сол алтын балық болады, оқушы алтын балықтың маскасын киіп, ортаға шығады. Басқа оқушылар оған сұрақтар қояды. Егер жауап бере алмаса топ мүшелері көмектесуіне болады.

 

 

«Алтын балыққа арналған аквариум» әдісі

Қосымша ақпарат

 

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

«Бағдаршам» әдісі
Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

Сабақтың тақырыбы:

Валенттілік. Химиялық формулалар.

Қосылыстардың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық массасын есептеу

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:   

СЫНЫП:  6

 

Қатысқан оқушылар  саны:

 

Қатыспаған оқушылар саны: 0
Сабақ негізделген оқу мақсаттары 8.1.2.11 -элементтердің атауларын, валенттілікті және олардың қосылыстардағы атомдық қатынастарын қолдана отырып, биэлементті химиялық қосылыстардың формулаларын дұрыс құра білу

8.1.2.12 -химиялық қосылыстың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық/ формулалық массасын есептеу

Сабақ  нәтижесі:

 

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды.  Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Топтық жұмысты брлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен  жұмыс жасайды.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау  критерийі Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында  тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.
Тілдік құзіреттілік  

 

Валенттілік. Химиялық формулалар.

Қосылыстардың формуласы бойынша салыстырмалы молекулалық массасын есептеу

Ресурстар Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
Әдіс-тәсілдер Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
Пәнаралық байланыс Музыка, қазақ тілі.
Алдыңғы оқу Салыстырмалы атомдық масса
Сабақтың жоспары
Жоспарланғануақыт Сабақ барысы : Бағалау түрлері
Басталуы

5  минут

Ұйымдастыру кезеңі  2 минут

Топтарға бөлу.

Киімдер бейнеленген карточкалар ұсыну. Оқушылар таңдаған киімдерге сай топтарға бөлінеді.

Психологиялық ахуал қалыптастыру:  3 минут

«Балалық шақтан қызықты оқиға»

Мақсаты: эмпатияны дамыту.

Нұсқаулық: «Сіздердің алдыызда қорапша тұр. Сол қорапшадан билет суыруларыңыз қажет. Ол билеттерде «Балалық шақ», «Балалық шақтан қызықты оқиға» билеті түссе, сол мұғалім өзінің балалық шақтан бастан өткізген қызықты оқиғасын айтып береді.

Талдау:

Өздеріңізді қалай сезінудесіз?

 

1-топ:

Жазушылар

2-топ: Зерттеушілер

3-топ: Суретшілер

 

 

 

 

 

 

«Балалық шақтан қызықты оқиға»

Тренинг.

Жаңа білім

10 минут

 

 

 

 

 

Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

1. Оқушыларды бейметалдардың сутекті қосылыстарының мысалында  атом  валенттілік терінің жаңа қасиеттерімен таныстыру. HBr, H2S, PH3, SH4, CH4, H2O, NH3. Валенттілікке анықтама  бергеннен кейін, жоғарыда  көрсетілген заттардың формулалары жазылып, оқушыларды бромның, күкірттің, фосфордың, кремнийдің, көміртегінің, оттегінің және азоттың  валенттіліктерін осы элементтер мен  қосылған сутегі атомдарының  жалпы саны бойынша анықтауға  жаттықтыру жұмысы жүргізіледі.

2. Егер бір элементтің  валенттілігі  белгілі болса екінші элементтің валенттілігін табуға  болатындығын Al2O3 мысалымен түсіндіреміз.

Оның алгоритмі ұсынылады. (мұғалім бұл алгоритмді кесте  түрінде тақтаға іліп  қоюына болады)

1. Қосылыстың формуласы жазылады:       Al2 O3 ;                                                                      ІІ

2. Қосылыстағы оттегі атомының валенттігі белгілі, оны рим санымен үстіне жазу:  Al2O3 ;

3. Оттектің валенттігін оның индексіне көбейтіп, алюминийдің индексіне бөлу:

ІІ * 3 = 6;  6 : 2 = III;                                                                                                        ІІІ    ІІ

4. Қосылыстағы алюминийдің валенттігі үшке тең, оны рим санымен үстіне жазу: Al2O3;

Тұрақты және ауыспалы  валенттілік туралы түсінік  беріледі. Оқушыларға дәптеріне тұрақты валенттілік сақтайтын элементтерді жаздырамыз.

I — валентті Na,  K, Ag, H;   IІ – валентті Mg, Ca, Ba, Zn, O;   III – валентті Al

Элементтердің ауыспалы валенттілік көрсететіндігін дәлелдейміз. FeCl2, FeCl3, SO2, SO3, PbO2 CO, CO2  қосылыстарын мысалға ала отырып, бұл заттардың аталуындағы ерекшелікті түсіндіреміз. Мысалы, көміртегі (II) оксиді, көміртегі (IV) оксиді.

Жаңа материалды бекіту: Формуласы бойынша химиялық элементтердің валентілі гін табуды үйрету мақсатында төмендегі жаттығулар орындатамыз. Төмендегі сутегі мен оттегінің үстіне рим цифры арқылы валенттілігі қойылған, қосылыстағы қалған элементтердің валенттілігін рим цифрымен жазып көрсетіңдер.

І нұсқа: H2, MgO, Al2O3, HCl, P2O5,

ІІ нұсқа: SiH4, Na2O, BaO, Ag2O, H2O,

ІІІ нұсқа: N2O5, NH3, MnO2, ZnO, N2O,

 

 «Жариялау» әдісі

(Әрбір топ берілген сұрақ бойынша  өз позициясын жариялау керек. Бұл үшін топ ішінен спикер берілген уақыт ішінде (5 мину) басқа қатысушылар  алдында сөйлеп, топ ұстанымын жеткізеді.)

 

 

 

 

 

 

 

Оқулық,

мәтіндер.

Ортасы

10 минут

 

 

 

 

 

 

Қолдану

Оқулықтағы тапсырмаларды орындау

 

 

Талдау

Жаңа тақырыпты  Жигсо әдісі арқылы тақырыпты бөліктерге   бөліп, оқуға тапсырма береді. Топтағы бір нөмірлі балалар бір мысалды қарастырып, бірге отырып талқылап, өз топтарына келіп түсіндіреді.

Сыныптағы белсенді оқушы басқаларға бағыт беріп отырады. Топтық талқыға салады,ойланады.Өзгелерді тыңдай  отырып , өз білімін толықтырады. Ізденеді.
Сергіту сәті

2 минут

«Қара жорға» биі видеожазба
Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Синтез  «АҚЫЛДЫҢ АЛТЫ ҚАЛПАҒЫ»

 әдісі арқылы оқу әрекетін ұйымдастыру.

 

 

«АҚЫЛДЫҢ АЛТЫ ҚАЛПАҒЫ» әдісі арқылы оқу әрекетін ұйымдастыру.

 

 

 

 

 

 

Бағалау

 

5 минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кері байланыс

3 минут

Бағалау парақшасы  Дұрыс жауапқа 5 балл.

 

Оқушының аты-жөні «Жария

лау» әдісі

«Салыстыру кестесі» «Ыстық орын

дық» орындық әдісі

«Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі Балл
           
           
           
           
           
           

 

«Белгілер» әдісі

 

Бағалау парақшасы

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Белгілер» әдісі. Рефлексия парағы.

Қосымша ақпарат
Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау — Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

 

 

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?

 

2 КОММЕНТАРИИ

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Пожалуйста, введите свой комментарий!
Пожалуйста, введите ваше имя здесь